Điếc nghề nghiệp và biện pháp phòng ngừa
- Thứ ba - 21/02/2023 20:46
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Từ lâu điếc nghề nghiệp (NN) được công nhận là một bệnh nghề nghiệp (bệnh do nghề nghiệp gây ra và được hưởng đền bù, trợ cấp khi mắc bệnh). Ở nước ta, điếc NN được công nhận là một trong các bệnh NN thường gặp và có tỷ lệ mắc đứng thứ hai trong số các bệnh NN được bảo hiểm ở Việt Nam. Tại các nước công nghiệp điếc NN đứng hàng đầu trong các bệnh nghề nghiệp.
Điếc nghề nghiệp (NN) là tình trạng chấn thương âm thanh ở tai, do tiếng ồn ở môi trường lao động đạt đến mức gây hại, tác động trong một thời gian dài gây nên những tổn thương không hồi phục những tế bào thần kinh ở tai trong (cơ quan thính giác). Bệnh không có khả năng hồi phục nhưng có thể dự phòng được bằng các biện pháp đơn giản.
Biểu hiện của bệnh:
+ Giai đoạn đầu: mệt mỏi thính giác. Đây là giai đoạn thích ứng, xảy ra từ vài tuần đến vài tháng sau khi tiếp xúc với tiếng ồn. Bệnh nhân cảm thấy ù tai, cảm giác tức ở tai như bị nút tai, có cảm giác nghe kém vào cuối hay sau giờ lao động. Toàn thân suy nhược, mệt mỏi, nhức đầu, mất ngủ. Sau vài ba tuần, các triệu chứng trên giảm và hết hẳn, người bệnh tưởng như đã thích ứng được với tiếng ồn nhưng thực ra còn lại nghe kém ở tần số cao.
+ Giai đoạn tiềm tàng: Triệu chứng duy nhất gặp ở người bệnh chính là nghe kém. Nghe kém ngày càng tiến triển nhưng từ từ, cả hai tai, lan dần tới các tần số cao, các tần số sinh hoạt chưa hoặc chưa giảm sút không đáng kể nên người bệnh thường không để ý tới. Nếu có lưu ý sẽ thấy nghe kém với tiếng cao, nghe tiếng nói thầm giảm hơn nghe tiếng nói thường. Giai đoạn này kéo dài hằng năm từ 5 – 7 năm, người bệnh không để ý vì các triệu chứng chủ quan và toàn thân thoáng qua, vả lại họ vẫn nghe rõ được tiếng nói to ở nơi ồn ào, chỉ cảm thấy hơi trở ngại khi nghe âm nhạc vì nghe kém ở tần số cao.
+ Giai đoạn tiềm tàng gần hoàn toàn: Người bệnh khó chịu khi nghe và không nghe được tiếng nói thầm, giai đoạn này kéo dài từ 10-15 năm.
+ Giai đoạn điếc rõ rệt: giai đoạn này, tiếng nói to cũng khó nghe. Bệnh nhân ù tai thường xuyên, nói chuyện khó khăn.
Khi nghe ở các tần số sinh hoạt cũng bị giảm sút, người bệnh tự ý thức được bị nghe kém do ảnh hưởng đến giao tiếp ngôn ngữ. Nghe kém thể tiếp âm, luôn đối xứng hai tai, ngày càng tăng, đưa tới suy giảm ở tất cả các tần số trở thành điếc rõ rệt và có thể đưa tới điếc nặng, điếc đặc cả hai tai. Thời gian và mức độ tiến triển khác biệt nhau tùy theo từng người.
Biện pháp dự phòng:
Bệnh điếc NN nếu không kịp thời phòng tránh sẽ để lại biến chứng là điếc vĩnh viễn, không có khả năng phục hồi. Vì vậy, những người lao động làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp… có tiếng ồn lớn có thể tự bảo vệ sức nghe của tai bằng cách:
Sử dụng dụng cụ phòng hộ: loa che tai, nón che tai, nút bịt tai… Những dụng cụ này sẽ làm giảm từ 20-15dB nên sẽ đưa cường độ âm thanh gây hại cho tai giảm xuống. Bạn nên lựa chọn những dụng cụ vừa khít với cấu trúc của tai bạn mà không gây khó chịu hay kích ứng, không làm ảnh hưởng đến quá trình lao động.
Không nên làm việc ở nơi có tiềng ồn lớn liên tục trong 8 tiếng, cần có thời gian ngắn nghỉ ngơi để phục hồi thính lực.
Khi phát hiện có dấu hiệu ù tai, nghe kém… người bệnh cần tìm đến các chuyên khoa để khám và điều trị kịp thời.
Đối với người quản lý nên sắp xếp thời gian cho người lao động nghỉ ngơi yên tĩnh trong những giờ nghỉ giữa ca hoặc nghe nhạc với cường độ nhẹ. Đồng thời, sử dụng những thiết bị máy móc có tiếng ồn không quá lớn, giảm tiếng ồn từ nơi phát sinh hoặc cách ly nguồn phát sinh tiếng ồn thông qua việc chế tạo và bố trí máy móc hợp lý, giúp môi trường làm việc của công nhân được yên tĩnh và an toàn hơn. Ngoài ra, cần bố trí giờ làm việc cho công nhân trong môi trường tiếng ồn phải xen kẽ, chuyển đổi, tránh thời gian tiếp xúc với tiếng ồn kéo dài; khám định kỳ đo sức nghe 6 tháng đến 1 năm một lần cho những người làm việc ở nơi có tiếng ồn.
Anh Tài (Tổng hợp)
Biểu hiện của bệnh:
+ Giai đoạn đầu: mệt mỏi thính giác. Đây là giai đoạn thích ứng, xảy ra từ vài tuần đến vài tháng sau khi tiếp xúc với tiếng ồn. Bệnh nhân cảm thấy ù tai, cảm giác tức ở tai như bị nút tai, có cảm giác nghe kém vào cuối hay sau giờ lao động. Toàn thân suy nhược, mệt mỏi, nhức đầu, mất ngủ. Sau vài ba tuần, các triệu chứng trên giảm và hết hẳn, người bệnh tưởng như đã thích ứng được với tiếng ồn nhưng thực ra còn lại nghe kém ở tần số cao.
+ Giai đoạn tiềm tàng: Triệu chứng duy nhất gặp ở người bệnh chính là nghe kém. Nghe kém ngày càng tiến triển nhưng từ từ, cả hai tai, lan dần tới các tần số cao, các tần số sinh hoạt chưa hoặc chưa giảm sút không đáng kể nên người bệnh thường không để ý tới. Nếu có lưu ý sẽ thấy nghe kém với tiếng cao, nghe tiếng nói thầm giảm hơn nghe tiếng nói thường. Giai đoạn này kéo dài hằng năm từ 5 – 7 năm, người bệnh không để ý vì các triệu chứng chủ quan và toàn thân thoáng qua, vả lại họ vẫn nghe rõ được tiếng nói to ở nơi ồn ào, chỉ cảm thấy hơi trở ngại khi nghe âm nhạc vì nghe kém ở tần số cao.
+ Giai đoạn tiềm tàng gần hoàn toàn: Người bệnh khó chịu khi nghe và không nghe được tiếng nói thầm, giai đoạn này kéo dài từ 10-15 năm.
+ Giai đoạn điếc rõ rệt: giai đoạn này, tiếng nói to cũng khó nghe. Bệnh nhân ù tai thường xuyên, nói chuyện khó khăn.
Khi nghe ở các tần số sinh hoạt cũng bị giảm sút, người bệnh tự ý thức được bị nghe kém do ảnh hưởng đến giao tiếp ngôn ngữ. Nghe kém thể tiếp âm, luôn đối xứng hai tai, ngày càng tăng, đưa tới suy giảm ở tất cả các tần số trở thành điếc rõ rệt và có thể đưa tới điếc nặng, điếc đặc cả hai tai. Thời gian và mức độ tiến triển khác biệt nhau tùy theo từng người.
Biện pháp dự phòng:
Bệnh điếc NN nếu không kịp thời phòng tránh sẽ để lại biến chứng là điếc vĩnh viễn, không có khả năng phục hồi. Vì vậy, những người lao động làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp… có tiếng ồn lớn có thể tự bảo vệ sức nghe của tai bằng cách:
Sử dụng dụng cụ phòng hộ: loa che tai, nón che tai, nút bịt tai… Những dụng cụ này sẽ làm giảm từ 20-15dB nên sẽ đưa cường độ âm thanh gây hại cho tai giảm xuống. Bạn nên lựa chọn những dụng cụ vừa khít với cấu trúc của tai bạn mà không gây khó chịu hay kích ứng, không làm ảnh hưởng đến quá trình lao động.
Không nên làm việc ở nơi có tiềng ồn lớn liên tục trong 8 tiếng, cần có thời gian ngắn nghỉ ngơi để phục hồi thính lực.
Khi phát hiện có dấu hiệu ù tai, nghe kém… người bệnh cần tìm đến các chuyên khoa để khám và điều trị kịp thời.
Đối với người quản lý nên sắp xếp thời gian cho người lao động nghỉ ngơi yên tĩnh trong những giờ nghỉ giữa ca hoặc nghe nhạc với cường độ nhẹ. Đồng thời, sử dụng những thiết bị máy móc có tiếng ồn không quá lớn, giảm tiếng ồn từ nơi phát sinh hoặc cách ly nguồn phát sinh tiếng ồn thông qua việc chế tạo và bố trí máy móc hợp lý, giúp môi trường làm việc của công nhân được yên tĩnh và an toàn hơn. Ngoài ra, cần bố trí giờ làm việc cho công nhân trong môi trường tiếng ồn phải xen kẽ, chuyển đổi, tránh thời gian tiếp xúc với tiếng ồn kéo dài; khám định kỳ đo sức nghe 6 tháng đến 1 năm một lần cho những người làm việc ở nơi có tiếng ồn.
Anh Tài (Tổng hợp)