Đẩy mạnh chăm sóc dinh dưỡng, hướng tới sự phát triển toàn diện của trẻ em
- Thứ năm - 25/08/2022 00:31
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Chăm sóc sức khỏe trẻ em là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ Việt Nam, trong đó chăm sóc dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, cả về thể chất lẫn trí tuệ.
Các hoạt động Cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em thuộc Chương trình Mục tiêu Y tế - dân số do Khoa Dinh dưỡng thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (KSBT) thành phố Đà Nẵng (TPĐN) chịu trách nhiệm triển khai trên địa bàn toàn thành phố. Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, các hoạt động này đã góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em, giúp ổn định chất lượng dân số và góp phần vào sự phát triển bền vững của TPĐN.
Theo kết quả đánh giá cuối năm 2020 do Viện Dinh dưỡng công bố, tỉ lệ suy dinh dưỡng cân nặng theo tuổi ở trẻ dưới 5 tuổi của TPĐN là 3,5%, thấp nhất trong toàn quốc; tỉ lệ suy dinh dưỡng chiều cao theo tuổi là 12,9% - thấp thứ 3 trong toàn quốc. Để góp phần đạt được các kết quả nổi bật nói trên, Khoa Dinh Dưỡng - Trung tâm KSBT thành phố Đà Nẵng cùng với mạng lưới cán bộ làm công tác dinh dưỡng ở tuyến quận – huyện và xã – phường đã triển khai hiệu quả nhiều hoạt động chăm sóc dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn thành phố. Các hoạt động chính bao gồm:
Nâng cao năng lực cho cán bộ y tế làm công tác dinh dưỡng và cộng tác viên dân số - y tế cộng đồng. Hàng năm, các cán bộ y tế đều được tập huấn cập nhật các kiến thức chuyên môn về dinh dưỡng thông qua các lớp tập huấn do Trung tâm KSBT tổ chức hoặc do các dự án tài trợ. Các cộng tác viên cũng được hướng dẫn, cập nhật kiến thức thông qua các buổi giao ban tại các trạm y tế xã – phường.
Tăng cường các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe (TTGDSK) về chăm sóc dinh dưỡng trẻ em. Khoa Dinh dưỡng phối hợp với Khoa TTGDSK của Trung tâm KSBT triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành chăm sóc dinh dưỡng cho người nuôi dưỡng trẻ, trong đó ưu tiên đối tượng phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và có con dưới 5 tuổi. Các hoạt động này được tổ chức thường xuyên dưới nhiều hình thức phong phú như phát tờ rơi, băng rôn, xe truyền thông lưu động, truyền thông qua Internet, phóng sự truyền hình, tư vấn cá nhân, các lớp giáo dục dinh dưỡng tại cộng đồng, v.v… và thường được tăng cường vào các dịp “Tháng hành động vì trẻ em”, “Chiến dịch bổ sung vitamin A và tẩy giun”, “Ngày vi chất dinh dưỡng”, “Tuần lễ thế giới nuôi con bằng sữa mẹ”, “Tuần lễ dinh dưỡng và phát triển”…, góp phần nâng cao nhận thức về chăm sóc trẻ cho người nuôi dưỡng trẻ và cộng đồng. Các hoạt động TTGDSK không chỉ chú trọng đến vấn đề phòng chống suy dinh dưỡng mà còn tập trung vào các thông điệp phòng chống thừa cân – béo phì đang ngày càng gia tăng ở trẻ em.
Tập huấn triển khai Chiến dịch Ngày Vi chất tháng 6 hàng năm.
Tăng cường bổ sung vi chất cho trẻ em. Vi chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em. Thiếu vi chất dinh dưỡng sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao, thể lực, trí tuệ và khả năng miễn dịch của trẻ. Ngoài các hoạt động TTGDSK, hàng năm Khoa Dinh dưỡng triển khai 2 đợt bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ 6 – 36 tháng tuổi đạt tỉ lệ trên 98%, cho bà mẹ sau sinh trong vòng 1 tháng và cho trẻ dưới 5 tuổi bị các bệnh có nguy cơ thiếu vitamin A. Người nuôi dưỡng trẻ cũng được truyền thông, tư vấn chế độ ăn đầy đủ 4 nhóm chất nhằm phòng thiếu vi chất ở trẻ em.
Thúc đẩy các hoạt động Nuôi con bằng sữa mẹ (NCBSM). NCBSM hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sinh và tiếp tục cho bú mẹ đến 24 tháng tuổi bên cạnh việc cho trẻ ăn bổ sung đúng cách là một thực hành quan trọng trong chăm sóc dinh dưỡng trẻ em. Nhằm thúc đẩy và hỗ trợ tốt việc NCBSM, ngoài các hoạt động TTGDSK, Khoa Dinh dưỡng còn phối hợp với Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản của Trung tâm KSBT và Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng tổ chức các lớp tập huấn về NCBSM cũng như xây dựng và giám sát mô hình Bệnh viện Thực hành NCBSM xuất sắc theo các tiêu chí hướng dẫn của Bộ Y tế.
Phục hồi dinh dưỡng cho trẻ bị suy dinh dưỡng. Thông qua Chiến dịch Ngày Vi chất vào tháng 6 hàng năm, trẻ dưới 5 tuổi được cân và đo chiều cao để đánh giá tình trạng dinh dưỡng. Những trẻ bị suy dinh dưỡng sẽ được theo dõi và có các biện pháp can thiệp. Hàng năm, Khoa Dinh dưỡng phối hợp với các Trạm y tế xã – phường tổ chức khám trẻ, tư vấn cho người nuôi dưỡng và cấp sản phẩm dinh dưỡng cho khoảng 150 trẻ bị suy dinh dưỡng, ưu tiên các trẻ bị suy dinh dưỡng nặng và thuộc các địa bàn khó khăn.
Khám, tư vấn và cấp sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ suy dinh dưỡng.
Giám sát và hỗ trợ các hoạt động dinh dưỡng của tuyến cơ sở. Nhằm hỗ trợ, theo dõi và đánh giá các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng ở tuyến y tế cơ sở, khoa Dinh dưỡng đã thực hiện các đợt giám sát định kỳ 2 lần/ năm đến 7 Trung tâm y tế quận/ huyện và 56 Trạm y tế xã/ phường. Ngoài ra, Trung tâm KSBT cũng sử dụng nguồn kinh phí Cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em để mua và cấp các trang bị phục vụ cho các hoạt động dinh dưỡng ở tuyến y tế cơ sở như cấp phát tài liệu, tờ rơi, cân, thước đo chiều cao, v.v…
Với sự nỗ lực của Khoa Dinh Dưỡng và toàn ngành Y tế, các hoạt động cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tỉ lệ suy dinh dưỡng cân nặng ở trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm xuống mức thấp và bền vững. Tuy nhiên, vẫn còn một số thách thức như: tỉ lệ suy dinh dưỡng thể chiều cao theo tuổi vẫn còn ở mức trên 10% và tỉ lệ thừa cân – béo phì ở trẻ em đang có khuynh hướng tăng lên. Để công tác chăm sóc dinh dưỡng trẻ em đạt kết quả tốt hơn nữa, cần sự phối hợp tốt hơn của các cấp chính quyền địa phương, các đoàn thể và các Sở - Ban - Ngành, nhất là ngành Giáo dục và Hội Liên hiệp phụ nữ. Trẻ em có được tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe tốt là nhờ sự chăm sóc tốt của gia đình và toàn xã hội chứ không chỉ riêng ngành y tế.
BS. Ngô Văn Quang
(Khoa Dinh dưỡng-Trung tâm KSBT Tp. Đà Nẵng)
Theo kết quả đánh giá cuối năm 2020 do Viện Dinh dưỡng công bố, tỉ lệ suy dinh dưỡng cân nặng theo tuổi ở trẻ dưới 5 tuổi của TPĐN là 3,5%, thấp nhất trong toàn quốc; tỉ lệ suy dinh dưỡng chiều cao theo tuổi là 12,9% - thấp thứ 3 trong toàn quốc. Để góp phần đạt được các kết quả nổi bật nói trên, Khoa Dinh Dưỡng - Trung tâm KSBT thành phố Đà Nẵng cùng với mạng lưới cán bộ làm công tác dinh dưỡng ở tuyến quận – huyện và xã – phường đã triển khai hiệu quả nhiều hoạt động chăm sóc dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn thành phố. Các hoạt động chính bao gồm:
Nâng cao năng lực cho cán bộ y tế làm công tác dinh dưỡng và cộng tác viên dân số - y tế cộng đồng. Hàng năm, các cán bộ y tế đều được tập huấn cập nhật các kiến thức chuyên môn về dinh dưỡng thông qua các lớp tập huấn do Trung tâm KSBT tổ chức hoặc do các dự án tài trợ. Các cộng tác viên cũng được hướng dẫn, cập nhật kiến thức thông qua các buổi giao ban tại các trạm y tế xã – phường.
Tăng cường các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe (TTGDSK) về chăm sóc dinh dưỡng trẻ em. Khoa Dinh dưỡng phối hợp với Khoa TTGDSK của Trung tâm KSBT triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành chăm sóc dinh dưỡng cho người nuôi dưỡng trẻ, trong đó ưu tiên đối tượng phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và có con dưới 5 tuổi. Các hoạt động này được tổ chức thường xuyên dưới nhiều hình thức phong phú như phát tờ rơi, băng rôn, xe truyền thông lưu động, truyền thông qua Internet, phóng sự truyền hình, tư vấn cá nhân, các lớp giáo dục dinh dưỡng tại cộng đồng, v.v… và thường được tăng cường vào các dịp “Tháng hành động vì trẻ em”, “Chiến dịch bổ sung vitamin A và tẩy giun”, “Ngày vi chất dinh dưỡng”, “Tuần lễ thế giới nuôi con bằng sữa mẹ”, “Tuần lễ dinh dưỡng và phát triển”…, góp phần nâng cao nhận thức về chăm sóc trẻ cho người nuôi dưỡng trẻ và cộng đồng. Các hoạt động TTGDSK không chỉ chú trọng đến vấn đề phòng chống suy dinh dưỡng mà còn tập trung vào các thông điệp phòng chống thừa cân – béo phì đang ngày càng gia tăng ở trẻ em.
Tăng cường bổ sung vi chất cho trẻ em. Vi chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em. Thiếu vi chất dinh dưỡng sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao, thể lực, trí tuệ và khả năng miễn dịch của trẻ. Ngoài các hoạt động TTGDSK, hàng năm Khoa Dinh dưỡng triển khai 2 đợt bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ 6 – 36 tháng tuổi đạt tỉ lệ trên 98%, cho bà mẹ sau sinh trong vòng 1 tháng và cho trẻ dưới 5 tuổi bị các bệnh có nguy cơ thiếu vitamin A. Người nuôi dưỡng trẻ cũng được truyền thông, tư vấn chế độ ăn đầy đủ 4 nhóm chất nhằm phòng thiếu vi chất ở trẻ em.
Thúc đẩy các hoạt động Nuôi con bằng sữa mẹ (NCBSM). NCBSM hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sinh và tiếp tục cho bú mẹ đến 24 tháng tuổi bên cạnh việc cho trẻ ăn bổ sung đúng cách là một thực hành quan trọng trong chăm sóc dinh dưỡng trẻ em. Nhằm thúc đẩy và hỗ trợ tốt việc NCBSM, ngoài các hoạt động TTGDSK, Khoa Dinh dưỡng còn phối hợp với Khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản của Trung tâm KSBT và Bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng tổ chức các lớp tập huấn về NCBSM cũng như xây dựng và giám sát mô hình Bệnh viện Thực hành NCBSM xuất sắc theo các tiêu chí hướng dẫn của Bộ Y tế.
Phục hồi dinh dưỡng cho trẻ bị suy dinh dưỡng. Thông qua Chiến dịch Ngày Vi chất vào tháng 6 hàng năm, trẻ dưới 5 tuổi được cân và đo chiều cao để đánh giá tình trạng dinh dưỡng. Những trẻ bị suy dinh dưỡng sẽ được theo dõi và có các biện pháp can thiệp. Hàng năm, Khoa Dinh dưỡng phối hợp với các Trạm y tế xã – phường tổ chức khám trẻ, tư vấn cho người nuôi dưỡng và cấp sản phẩm dinh dưỡng cho khoảng 150 trẻ bị suy dinh dưỡng, ưu tiên các trẻ bị suy dinh dưỡng nặng và thuộc các địa bàn khó khăn.
Giám sát và hỗ trợ các hoạt động dinh dưỡng của tuyến cơ sở. Nhằm hỗ trợ, theo dõi và đánh giá các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng ở tuyến y tế cơ sở, khoa Dinh dưỡng đã thực hiện các đợt giám sát định kỳ 2 lần/ năm đến 7 Trung tâm y tế quận/ huyện và 56 Trạm y tế xã/ phường. Ngoài ra, Trung tâm KSBT cũng sử dụng nguồn kinh phí Cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em để mua và cấp các trang bị phục vụ cho các hoạt động dinh dưỡng ở tuyến y tế cơ sở như cấp phát tài liệu, tờ rơi, cân, thước đo chiều cao, v.v…
Với sự nỗ lực của Khoa Dinh Dưỡng và toàn ngành Y tế, các hoạt động cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em trên địa bàn thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tỉ lệ suy dinh dưỡng cân nặng ở trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm xuống mức thấp và bền vững. Tuy nhiên, vẫn còn một số thách thức như: tỉ lệ suy dinh dưỡng thể chiều cao theo tuổi vẫn còn ở mức trên 10% và tỉ lệ thừa cân – béo phì ở trẻ em đang có khuynh hướng tăng lên. Để công tác chăm sóc dinh dưỡng trẻ em đạt kết quả tốt hơn nữa, cần sự phối hợp tốt hơn của các cấp chính quyền địa phương, các đoàn thể và các Sở - Ban - Ngành, nhất là ngành Giáo dục và Hội Liên hiệp phụ nữ. Trẻ em có được tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe tốt là nhờ sự chăm sóc tốt của gia đình và toàn xã hội chứ không chỉ riêng ngành y tế.
BS. Ngô Văn Quang
(Khoa Dinh dưỡng-Trung tâm KSBT Tp. Đà Nẵng)