Dọn dẹp sau lũ lụt: Cẩn thận từ những vết trầy xước nhỏ
- Chủ nhật - 02/11/2025 22:29
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sau mưa lũ, trong quá trình dọn dẹp nhiều người vẫn chủ quan với những vết trầy xước nhỏ hoặc không sử dụng đồ bảo hộ, tiềm ẩn nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm như uốn ván, nhiễm khuẩn Leptospira hay nhiễm trùng da nặng.
Sau lũ lụt, khi nước rút, người dân lại tất bật dọn dẹp nhà cửa, khơi thông cống rãnh, thu gom rác và làm sạch môi trường. Thế nhưng, trong lúc ấy, nhiều người lại chủ quan với những vết trầy xước nhỏ trên da hay không trang bị găng tay, ủng, khẩu trang khi làm việc trong môi trường ẩm thấp, bùn đất, rác thải. Ít ai ngờ rằng, chính những vết thương tưởng chừng nhỏ bé ấy có thể là “cửa ngõ” cho những bệnh nguy hiểm như uốn ván, nhiễm xoắn khuẩn Leptospira (gây vàng da, suy gan, suy thận) hoặc nhiễm trùng mô mềm nặng. Đặc biệt, những người đã có sẵn vết thương hở, dù rất nhỏ, cũng có nguy cơ cao bị nhiễm khuẩn nếu tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn.
Nguy cơ tiềm ẩn từ môi trường sau bão lũ
Sau khi nước rút, môi trường xung quanh thường ngập trong bùn đất, rác thải, xác động vật phân hủy và nhiều vật sắc nhọn như mảnh kính, đinh, sắt gỉ, tôn vỡ… Chỉ cần một sơ suất nhỏ khi dọn dẹp, người dân có thể bị xước da, đâm vào vật nhọn hoặc dính bùn bẩn.
Theo Cục Y tế Dự phòng – Bộ Y tế, vi khuẩn Clostridium tetani (gây bệnh uốn ván) thường tồn tại trong đất, phân gia súc và các vật gỉ sét. Khi xâm nhập qua vết thương hở, chúng sinh độc tố gây co giật, cứng cơ, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời. Trong khi đó, xoắn khuẩn Leptospira sống trong nước tù, bùn đất có nước tiểu động vật (đặc biệt là chuột), dễ dàng xâm nhập qua da trầy xước hoặc niêm mạc mắt, miệng, gây bệnh sốt cao, vàng da, suy gan, suy thận. Đây là căn bệnh từng ghi nhận nhiều ca nặng sau lũ tại miền Bắc và miễn Trung.
Nhiều người dân do đang có sẵn vết thương nhỏ hoặc da nứt nẻ, khi tiếp xúc nước bẩn vẫn chủ quan, không che chắn, khiến vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển âm thầm trong cơ thể.
Những việc cần chú ý khi dọn nhà sau bão lũ
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trong quá trình dọn dẹp sau bão lũ, ngành Y tế khuyến cáo:
1. Trang bị bảo hộ đầy đủ khi làm việc
- Mang găng tay cao su, ủng, quần áo dài tay, khẩu trang khi tiếp xúc với bùn đất, rác thải hoặc nước ngập.
- Tránh để da tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn hoặc bùn, đặc biệt nếu đang có vết thương hở.
- Khi di chuyển trong khu vực ngập rác, nên dùng dụng cụ thu gom thay vì tay trần để tránh bị vật nhọn làm trầy xước.
2. Xử lý vết thương đúng cách:
Khi có vết trầy xước, vết thương hở sau khi dọn dẹp sau lũ cần:
Làm sạch ngay vết thương:
- Rửa vết thương dưới vòi nước sạch đang chảy (không ngâm).
- Dùng xà phòng rửa nhẹ quanh vết thương (không chà mạnh lên vùng tổn thương).
- Nếu có sẵn, có thể dùng dung dịch NaCl 0,9% (nước muối sinh lý) để rửa lại.
Sát khuẩn đúng cách:
- Dùng povidon-iod 10% (Betadine) hoặc dung dịch Chlorhexidin để sát khuẩn vùng da xung quanh.
- Không dùng cồn hoặc oxy già vì gây đau rát, làm tổn thương mô lành và chậm liền vết thương.
- Không đắp lá, bột, thuốc dân gian.
Che phủ vết thương:
- Dùng gạc sạch, băng khô nhẹ, tránh băng quá chặt.
- Thay băng mỗi ngày hoặc khi ướt/bẩn.
3. Theo dõi và đến cơ sở y tế trong các trường hợp sau:
- Vết thương dính bùn đất, rỉ dịch, sưng đỏ, đau nhức, hoặc nghi có dị vật.
- Bị vật gỉ sét đâm cần khám và tiêm phòng hoặc nhắc lại vắc xin uốn ván theo chỉ định bác sĩ.
- Khi có biểu hiện toàn thân (sốt, mệt, đau cơ, vàng da, nước tiểu sẫm...) có thể là dấu hiệu nhiễm xoắn khuẩn Leptospira.
Tiêm phòng: Nếu chưa tiêm hoặc không rõ tiền sử tiêm uốn ván, cần đến trạm y tế để được tiêm vắc xin hoặc huyết thanh kháng độc tố (theo hướng dẫn của Bộ Y tế).
Dọn nhà sau bão là việc cần làm nhưng sức khỏe vẫn phải đặt lên hàng đầu. Một vết trầy nhỏ có thể trở thành mối nguy lớn nếu chủ quan. Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản: mang găng tay, ủng cao su, xử lý vết thương đúng cách và chủ động tiêm phòng./.
Nguy cơ tiềm ẩn từ môi trường sau bão lũ
Sau khi nước rút, môi trường xung quanh thường ngập trong bùn đất, rác thải, xác động vật phân hủy và nhiều vật sắc nhọn như mảnh kính, đinh, sắt gỉ, tôn vỡ… Chỉ cần một sơ suất nhỏ khi dọn dẹp, người dân có thể bị xước da, đâm vào vật nhọn hoặc dính bùn bẩn.
Sau lũ lụt, nhiều vật sắc nhọn có thể lẫn trong rác
Theo Cục Y tế Dự phòng – Bộ Y tế, vi khuẩn Clostridium tetani (gây bệnh uốn ván) thường tồn tại trong đất, phân gia súc và các vật gỉ sét. Khi xâm nhập qua vết thương hở, chúng sinh độc tố gây co giật, cứng cơ, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời. Trong khi đó, xoắn khuẩn Leptospira sống trong nước tù, bùn đất có nước tiểu động vật (đặc biệt là chuột), dễ dàng xâm nhập qua da trầy xước hoặc niêm mạc mắt, miệng, gây bệnh sốt cao, vàng da, suy gan, suy thận. Đây là căn bệnh từng ghi nhận nhiều ca nặng sau lũ tại miền Bắc và miễn Trung.
Nhiều người dân do đang có sẵn vết thương nhỏ hoặc da nứt nẻ, khi tiếp xúc nước bẩn vẫn chủ quan, không che chắn, khiến vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển âm thầm trong cơ thể.
Những việc cần chú ý khi dọn nhà sau bão lũ
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trong quá trình dọn dẹp sau bão lũ, ngành Y tế khuyến cáo:
1. Trang bị bảo hộ đầy đủ khi làm việc
- Mang găng tay cao su, ủng, quần áo dài tay, khẩu trang khi tiếp xúc với bùn đất, rác thải hoặc nước ngập.
- Tránh để da tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn hoặc bùn, đặc biệt nếu đang có vết thương hở.
- Khi di chuyển trong khu vực ngập rác, nên dùng dụng cụ thu gom thay vì tay trần để tránh bị vật nhọn làm trầy xước.
Bảo vệ bản thân khi dọn dẹp sau lũ bằng ủng, khẩu trang…
2. Xử lý vết thương đúng cách:
Khi có vết trầy xước, vết thương hở sau khi dọn dẹp sau lũ cần:
Làm sạch ngay vết thương:
- Rửa vết thương dưới vòi nước sạch đang chảy (không ngâm).
- Dùng xà phòng rửa nhẹ quanh vết thương (không chà mạnh lên vùng tổn thương).
- Nếu có sẵn, có thể dùng dung dịch NaCl 0,9% (nước muối sinh lý) để rửa lại.
Sát khuẩn đúng cách:
- Dùng povidon-iod 10% (Betadine) hoặc dung dịch Chlorhexidin để sát khuẩn vùng da xung quanh.
- Không dùng cồn hoặc oxy già vì gây đau rát, làm tổn thương mô lành và chậm liền vết thương.
- Không đắp lá, bột, thuốc dân gian.
Che phủ vết thương:
- Dùng gạc sạch, băng khô nhẹ, tránh băng quá chặt.
- Thay băng mỗi ngày hoặc khi ướt/bẩn.
3. Theo dõi và đến cơ sở y tế trong các trường hợp sau:
- Vết thương dính bùn đất, rỉ dịch, sưng đỏ, đau nhức, hoặc nghi có dị vật.
- Bị vật gỉ sét đâm cần khám và tiêm phòng hoặc nhắc lại vắc xin uốn ván theo chỉ định bác sĩ.
- Khi có biểu hiện toàn thân (sốt, mệt, đau cơ, vàng da, nước tiểu sẫm...) có thể là dấu hiệu nhiễm xoắn khuẩn Leptospira.
Tiêm phòng: Nếu chưa tiêm hoặc không rõ tiền sử tiêm uốn ván, cần đến trạm y tế để được tiêm vắc xin hoặc huyết thanh kháng độc tố (theo hướng dẫn của Bộ Y tế).
Dọn nhà sau bão là việc cần làm nhưng sức khỏe vẫn phải đặt lên hàng đầu. Một vết trầy nhỏ có thể trở thành mối nguy lớn nếu chủ quan. Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản: mang găng tay, ủng cao su, xử lý vết thương đúng cách và chủ động tiêm phòng./.
Hải Yến