Khẩn trương ứng phó với bệnh Tay chân miệng đang tăng mạnh
- Thứ sáu - 03/04/2026 23:09
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trước diễn biến phức tạp của dịch Tay chân miệng (TCM) với số ca mắc tăng 1,5 lần so với cùng kỳ năm trước, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng đã có công văn khẩn yêu cầu các cơ sở y tế siết chặt công tác thu dung, điều trị và phòng chống lây nhiễm, quyết tâm không để xảy ra ca tử vong.
Ca mắc tăng nhanh, chủng virus EV71 độc lực cao
Theo báo cáo từ Bộ Y tế, tính đến đầu tháng 4/2026, cả nước đã ghi nhận hơn 25.000 trường hợp mắc TCM, trong đó có 4 ca tử vong. Đáng lo ngại, các kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) có độc lực cao, có khả năng gây biến chứng thần kinh nặng và diễn tiến tử vong nhanh chóng.
Nỗi lo lớn nhất hiện nay không chỉ là số lượng ca mắc mà là sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71). Theo cảnh báo từ Bộ Y tế, đây chính là "thủ phạm" gây ra các biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến bệnh cực nhanh và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các ca tử vong trong thời gian qua trên cả nước.
Tại Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam tính từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã khám và điều trị cho 96 trường hợp TCM, trong đó có 20 ca TCM điều trị nội trú tại bệnh viện. Hầu hết là các trường hợp TCM là độ 1 và 2A, chưa phát hiện trường hợp TCM từ độ 2B trở lên.
Bác sỹ CKI Hà Thị Kim Anh, Phó Trưởng khoa Nhi Tổng hợp - Truyền nhiễm, Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam cho biết: “Đa số trẻ mắc TCM nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, sốt, bỏ ăn, thở nhanh, có nốt bỏng nước trên da... Chúng tôi đã thực hiện cách ly trẻ để có hướng điều trị kịp thời. Chủng EV7 không giống nhiều chủng virus khác thường chỉ gây tổn thương nhẹ ở da và niêm mạc, EV71 có khả năng tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương. Các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy EV71 liên quan đến nhiều ca biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não, phù não và suy hô hấp cấp. Diễn tiến bệnh có thể rất nhanh, chỉ trong 24-48 giờ từ triệu chứng ban đầu sang giai đoạn nguy kịch.”
Phương án ứng phó kịp thời
Trước tình hình bệnh TCM có xu hướng tăng cao, Chủng EV7 liên quan đến nhiều ca biến chứng nặng, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố phải chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ từ nhân lực đến thuốc men, vật tư và thiết bị y tế theo đúng hướng dẫn tại Quyết định 292/QĐ-BYT. Tinh thần chung là phải luôn trong tư thế sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi. Đồng thời, đẩy mạnh hội chẩn giữa các khoa, các viện để quyết định chuyển tuyến đúng lúc, đúng chỗ; tuyệt đối không để chậm trễ dẫn đến biến chứng nặng hay tử vong, cũng như giúp giảm tải cho các bệnh viện Sản - Nhi tuyến đầu.
Các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa sản nhi cần củng cố năng lực hồi sức tích cực, đảm bảo năng lực cấp cứu tại chỗ và phối hợp chặt chẽ với hệ thống y tế dự phòng trong giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm. Cuối cùng, việc siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, quy trình xử lý rác thải và vệ sinh môi trường bệnh viện là yêu cầu bắt buộc để giảm thiểu tối đa lây nhiễm chéo, quyết tâm không để phát sinh ổ dịch tại các cơ sở y tế.
Khẩn trương tập trung cập nhật kiến thức và tập huấn kỹ cho nhân viên y tế, nhất là ở tuyến cơ sở (cả công lập và tư nhân). Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng và Quảng Nam sẽ chủ trì các buổi tập huấn này. Song song đó, các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa cần củng cố ngay năng lực hồi sức cấp cứu và chuẩn bị sẵn sàng các phương án điều trị tại chỗ cho ca nặng.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam đã ban hành kế hoạch số 267 ban hành ngày 30/03/2026 về Phòng chống dịch bệnh TCM năm 2026, trong đó nêu rõ một số phương án khám, thu dung và cách ly ca bệnh như: tiếp đón, sàng lọc, phân loại mức độ bệnh ngay tại phòng khám; thu dung, điều trị người bệnh theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị TCM ban hành kèm theo Quyết định số 292/QĐ-BYT ngày 06/02/2024 của Bộ Y tế và Cẩm nang chẩn đoán và xử trí bệnh TCM ở trẻ em của Bộ Y tế; bố trí giường bệnh hồi sức trong trường hợp bệnh nhân nặng tại khoa Hồi sức tích cực và phòng cách ly điều trị bệnh nhân nhẹ tại khoa Nhi tổng hợp - Truyền nhiễm; sẵn sàng cơ số thuốc, trang thiết bị y tế cần thiết theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh TCM như thuốc Phenobarbital, Imunoglobulin; tăng cường các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm chéo trong bệnh viện...
Bác sỹ CKI Hà Thị Kim Anh cho biết thêm, để kịp thời ứng phó và nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị, bệnh viện đã tổ chức tập huấn lại các nội dung liên quan đến điều trị TCM cho nhân viên y tế trong bệnh viện, đảm bảo thăm khám thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu chuyển độ nặng, nhằm hội chẩn kịp thời với khoa Hồi sức để điều trị bệnh TMC độ 2B. Hội chẩn với bệnh viện tuyến trên trong trường hợp TMC nặng từ độ 3 trở lên, các bệnh nặng cần can thiệp sâu sẽ chuyển đến tuyến trên điều trị.
Để phòng chống bệnh TCM hiệu quả, ngành Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt phương châm "3 sạch" và "3 kịp thời"
“3 sạch”: trước hết là đảm bảo ăn uống sạch với thực phẩm nấu chín, nước đun sôi và không dùng chung đồ dùng cá nhân; duy trì ở sạch bằng cách lau chùi bề mặt, đồ chơi và sàn nhà bằng chất sát khuẩn; quan trọng nhất là giữ bàn tay sạch bằng cách rửa tay thường xuyên với xà phòng cho cả trẻ em và người chăm sóc.
“3 kịp thời”: phát hiện trẻ có biểu hiện như loét miệng, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, chân; cách ly kịp thời bằng cách cho trẻ nghỉ học ít nhất 10 ngày để tránh lây lan; đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời ngay khi có các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao khó hạ, nôn nhiều hay giật mình./.
Theo báo cáo từ Bộ Y tế, tính đến đầu tháng 4/2026, cả nước đã ghi nhận hơn 25.000 trường hợp mắc TCM, trong đó có 4 ca tử vong. Đáng lo ngại, các kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) có độc lực cao, có khả năng gây biến chứng thần kinh nặng và diễn tiến tử vong nhanh chóng.
Trẻ mắc Tay chân miệng
Tại thành phố Đà Nẵng, tình hình cũng đang ở mức báo động. Từ đầu năm đến nay, thành phố ghi nhận 483 ca mắc tại 59/93 xã, phường. Chỉ tính riêng 4 tuần gần đây, số ca mắc liên tục gia tăng, dao động từ 45 đến 86 ca mỗi tuần. So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ mắc bệnh đã tăng gấp 1,5 lần.Nỗi lo lớn nhất hiện nay không chỉ là số lượng ca mắc mà là sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71). Theo cảnh báo từ Bộ Y tế, đây chính là "thủ phạm" gây ra các biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến bệnh cực nhanh và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các ca tử vong trong thời gian qua trên cả nước.
Tại Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam tính từ đầu năm đến nay, bệnh viện đã khám và điều trị cho 96 trường hợp TCM, trong đó có 20 ca TCM điều trị nội trú tại bệnh viện. Hầu hết là các trường hợp TCM là độ 1 và 2A, chưa phát hiện trường hợp TCM từ độ 2B trở lên.
Bác sỹ CKI Hà Thị Kim Anh, Phó Trưởng khoa Nhi Tổng hợp - Truyền nhiễm, Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam cho biết: “Đa số trẻ mắc TCM nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, sốt, bỏ ăn, thở nhanh, có nốt bỏng nước trên da... Chúng tôi đã thực hiện cách ly trẻ để có hướng điều trị kịp thời. Chủng EV7 không giống nhiều chủng virus khác thường chỉ gây tổn thương nhẹ ở da và niêm mạc, EV71 có khả năng tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương. Các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy EV71 liên quan đến nhiều ca biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não, phù não và suy hô hấp cấp. Diễn tiến bệnh có thể rất nhanh, chỉ trong 24-48 giờ từ triệu chứng ban đầu sang giai đoạn nguy kịch.”
Phương án ứng phó kịp thời
Trước tình hình bệnh TCM có xu hướng tăng cao, Chủng EV7 liên quan đến nhiều ca biến chứng nặng, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố phải chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ từ nhân lực đến thuốc men, vật tư và thiết bị y tế theo đúng hướng dẫn tại Quyết định 292/QĐ-BYT. Tinh thần chung là phải luôn trong tư thế sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi. Đồng thời, đẩy mạnh hội chẩn giữa các khoa, các viện để quyết định chuyển tuyến đúng lúc, đúng chỗ; tuyệt đối không để chậm trễ dẫn đến biến chứng nặng hay tử vong, cũng như giúp giảm tải cho các bệnh viện Sản - Nhi tuyến đầu.
Các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa sản nhi cần củng cố năng lực hồi sức tích cực, đảm bảo năng lực cấp cứu tại chỗ và phối hợp chặt chẽ với hệ thống y tế dự phòng trong giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm. Cuối cùng, việc siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, quy trình xử lý rác thải và vệ sinh môi trường bệnh viện là yêu cầu bắt buộc để giảm thiểu tối đa lây nhiễm chéo, quyết tâm không để phát sinh ổ dịch tại các cơ sở y tế.
Trẻ mắc Tay chân miệng đang điều trị tại Bệnh viện Phụ sản Nhi Quảng Nam
Khẩn trương tập trung cập nhật kiến thức và tập huấn kỹ cho nhân viên y tế, nhất là ở tuyến cơ sở (cả công lập và tư nhân). Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng và Quảng Nam sẽ chủ trì các buổi tập huấn này. Song song đó, các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa cần củng cố ngay năng lực hồi sức cấp cứu và chuẩn bị sẵn sàng các phương án điều trị tại chỗ cho ca nặng.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Quảng Nam đã ban hành kế hoạch số 267 ban hành ngày 30/03/2026 về Phòng chống dịch bệnh TCM năm 2026, trong đó nêu rõ một số phương án khám, thu dung và cách ly ca bệnh như: tiếp đón, sàng lọc, phân loại mức độ bệnh ngay tại phòng khám; thu dung, điều trị người bệnh theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị TCM ban hành kèm theo Quyết định số 292/QĐ-BYT ngày 06/02/2024 của Bộ Y tế và Cẩm nang chẩn đoán và xử trí bệnh TCM ở trẻ em của Bộ Y tế; bố trí giường bệnh hồi sức trong trường hợp bệnh nhân nặng tại khoa Hồi sức tích cực và phòng cách ly điều trị bệnh nhân nhẹ tại khoa Nhi tổng hợp - Truyền nhiễm; sẵn sàng cơ số thuốc, trang thiết bị y tế cần thiết theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh TCM như thuốc Phenobarbital, Imunoglobulin; tăng cường các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm chéo trong bệnh viện...
Bác sỹ CKI Hà Thị Kim Anh cho biết thêm, để kịp thời ứng phó và nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị, bệnh viện đã tổ chức tập huấn lại các nội dung liên quan đến điều trị TCM cho nhân viên y tế trong bệnh viện, đảm bảo thăm khám thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu chuyển độ nặng, nhằm hội chẩn kịp thời với khoa Hồi sức để điều trị bệnh TMC độ 2B. Hội chẩn với bệnh viện tuyến trên trong trường hợp TMC nặng từ độ 3 trở lên, các bệnh nặng cần can thiệp sâu sẽ chuyển đến tuyến trên điều trị.
Để phòng chống bệnh TCM hiệu quả, ngành Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt phương châm "3 sạch" và "3 kịp thời"
“3 sạch”: trước hết là đảm bảo ăn uống sạch với thực phẩm nấu chín, nước đun sôi và không dùng chung đồ dùng cá nhân; duy trì ở sạch bằng cách lau chùi bề mặt, đồ chơi và sàn nhà bằng chất sát khuẩn; quan trọng nhất là giữ bàn tay sạch bằng cách rửa tay thường xuyên với xà phòng cho cả trẻ em và người chăm sóc.
“3 kịp thời”: phát hiện trẻ có biểu hiện như loét miệng, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, chân; cách ly kịp thời bằng cách cho trẻ nghỉ học ít nhất 10 ngày để tránh lây lan; đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời ngay khi có các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao khó hạ, nôn nhiều hay giật mình./.
An Nam