Sự cần thiết dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con
- Thứ ba - 23/11/2021 07:54
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Lây truyền từ mẹ sang con là một trong ba đường lây truyền của HIV. Theo thống kê, tại Việt Nam mỗi năm có từ 1,5-2 triệu phụ nữ mang thai. Với tỷ lệ nhiễm HIV khoảng 0,25 - 0,3% trong nhóm này thì mỗi năm có khoảng từ 4.000-6.000 bà mẹ mang thai nhiễm HIV. Nếu không được can thiệp mỗi năm sẽ có 1.500 - 3.000 trẻ bị nhiễm HIV ra đời. Nếu bà mẹ xét nghiệm HIV sớm, được chăm sóc và điều trị dự phòng thích hợp, mỗi năm chỉ còn khoảng 150 - 200 trẻ bị nhiễm HIV từ mẹ.
Xét nghiệm HIV sớm – dự phòng thích hợp nhằm:
- Giúp phụ nữ mang thai nhiễm HIV tự quyết định các vấn đề về sinh con, về thực hiện các biện pháp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
- Giúp phụ mang thai chưa nhiễm HIV biết về HIV, về xét nghiệm HIV, về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con,...
- Giúp phụ nữ mang thai thực hiện các hành vi an toàn để làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho mình và cho con...
- Hỗ trợ về mặt tình cảm, tâm lý.
Các thời điểm lây truyền vi-rút HIV cho con
Người mẹ nhiễm HIV có thể lây truyền vi-rút HIV sang con trong thời kỳ mang thai, khi sinh và khi cho con bú.
Trong thời kỳ mang thai: vi rút HIV từ máu của mẹ qua nhau thai để vào cơ thể thai nhi. Sự lây truyền HIV trong thời kỳ mang thai có thể xảy ra sớm ngay khi thai nhi mới được 8 tuần tuổi và có thể kéo dài trong suốt thai kỳ.
Trong khi sinh: khi trẻ "đi qua" đường sinh dục của mẹ để ra ngoài đã tiếp xúc trực tiếp với dịch âm đạo (nuốt nước ối, vi rút trong máu và dịch âm đạo của mẹ có chứa HIV). Khoảng 50-60% trẻ em bị lây truyền HIV trong giai đoạn này. Đồng thời, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con trong khi sinh sẽ tăng lên trong trường hợp đẻ khó, chuyển dạ kéo dài, phần mềm của người mẹ bị dập nát, thai bị xây xước, sang chấn...
Khi cho con bú: Cho dù số lượng vi-rút HIV trong sữa mẹ không cao, nhưng vẫn gây nguy cơ lây nhiễm cho trẻ. Khoảng 20-30% số trẻ em bị nhiễm HIV từ mẹ được cho là bị lây qua bú sữa mẹ. Tỷ lệ lây nhiễm tùy thuộc vào thời gian và cách nuôi con bằng sữa mẹ.
Để phòng, chống lây truyền HIV từ mẹ sang con, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (từ 15 - 49 tuổi) cần biết đến nguy cơ dễ bị lây nhiễm HIV của phụ nữ để áp dụng các biện pháp dự phòng, thực hiện các hành vi an toàn. Trước khi kết hôn, trước khi định có thai hoặc khi đã có thai nên đến các cơ sở y tế xét nghiệm HIV để được tư vấn. Nếu mang thai khi đã bị nhiễm vi rút HIV, người mẹ cần đến các cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị sớm, xét nghiệm để giảm nguy cơ lây truyền sang con.
Thanh Bình