Tăng cường các giải pháp phòng, chống bệnh Lao trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

Trong thời gian qua, công tác phòng, chống bệnh lao trên địa bàn thành phố Đà Nẵng luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Thành ủy và UBND thành phố. Các sở, ngành và địa phương đã tích cực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Hiện tỷ lệ mắc lao các thể tại Đà Nẵng duy trì ở mức hơn 100 trường hợp/100.000 dân; mỗi năm phát hiện, quản lý và điều trị lao tiềm ẩn cho khoảng 3.000 người; tỷ lệ điều trị thành công luôn đạt trên 90%.
Lao
Tổ chức tầm soát phát hiện chủ động ca lao trong cộng đồng tại xã Hoà Vang

Tuy vậy, tình hình bệnh lao cả nước vẫn diễn biến phức tạp khi số người tử vong do lao còn cao và khoảng 38% người mắc lao trong cộng đồng chưa được phát hiện, điều trị hoặc chưa được ghi nhận, báo cáo. Trước yêu cầu cấp thiết đó, Thủ tướng Chính phủ và UBND thành phố đã ban hành các văn bản chỉ đạo tăng cường công tác phòng, chống lao. Sở Y tế thành phố Đà Nẵng đề nghị các đơn vị trực thuộc và hệ thống y tế các tuyến tập trung triển khai một số nội dung trọng tâm để nâng cao hiệu quả phòng, chống lao trên địa bàn thành phố.
Theo đó, các đơn vị cần quán triệt sâu rộng trong toàn hệ thống về tầm quan trọng của công tác phòng, chống bệnh lao; chủ động phối hợp cơ sở y tế triển khai truyền thông, tư vấn, phát hiện sớm, quản lý và điều trị lao, đặc biệt là lao kháng thuốc, lao tiềm ẩn, lao/HIV và lao trẻ em. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền đúng định hướng, giúp người dân nhận biết dấu hiệu nghi lao, giảm kỳ thị, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ, thực hiện nghiêm chế độ báo cáo và phối hợp chuyển tuyến khi cần thiết.
Yêu cầu các bệnh viện công lập và tư nhân, tăng cường phối hợp theo Thông tư 02/2013/TT-BYT, củng cố mạng lưới y tế cơ sở trong phát hiện và quản lý bệnh lao. Tại khu khám bệnh và các khoa lâm sàng, cần sàng lọc chủ động người có triệu chứng nghi lao, đặc biệt các trường hợp ho kéo dài, suy kiệt hoặc điều trị bệnh mạn tính. Mọi ca nghi ngờ phải được phân luồng, xét nghiệm, chẩn đoán và chuyển tuyến kịp thời.
Các cơ sở khám chữa bệnh có trách nhiệm báo cáo ca bệnh theo quy định, đảm bảo cơ sở vật chất, kiểm soát nhiễm khuẩn, dự trù đủ thuốc, sinh phẩm; tham gia tập huấn chuyên môn và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi bệnh nhân. Đồng thời đẩy mạnh truyền thông, tư vấn và lồng ghép các hoạt động phòng chống lao trong chăm sóc sức khỏe thường quy.
Đối với Bệnh viện Phổi Đà Nẵng và Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch Quảng Nam, hai đơn vị đầu ngành cần chủ động tham mưu Sở Y tế triển khai các nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Trung ương và thành phố; sớm đề xuất điều chỉnh Kế hoạch tăng cường công tác phòng, chống lao giai đoạn 2024–2030, bảo đảm thống nhất chỉ tiêu, phương pháp giám sát và giải pháp triển khai trên toàn địa bàn.
Tiếp tục mở rộng sàng lọc chủ động và áp dụng chiến lược “2X” trong phát hiện lao; ưu tiên quản lý nhóm nguy cơ như trẻ em, người cao tuổi, người mắc đồng nhiễm HIV, người có bệnh nền và các đối tượng dễ tổn thương. Tăng cường phát hiện, điều trị kịp thời trường hợp lao kháng thuốc và hạn chế tối đa bỏ trị. Chủ động củng cố và mở rộng năng lực xét nghiệm chuẩn quốc gia, chuẩn hoá kiểm soát chất lượng xét nghiệm, tăng cường triển khai các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại và bảo đảm khớp nối hiệu quả với hệ thống vận chuyển mẫu tuyến dưới, nhằm phát hiện nhanh, giảm bỏ sót và đẩy nhanh chẩn đoán.
Đồng thời, các đơn vị xây dựng và triển khai mô hình điều trị toàn diện, lấy người bệnh làm trung tâm; tăng bền vững tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ phác đồ, giảm tối đa bỏ trị, tái phát và đặc biệt chú trọng điều trị lao kháng thuốc. Tăng cường hỗ trợ tâm lý, tư vấn xã hội, kết nối trợ giúp y tế, xã hội, BHYT cho người bệnh khó khăn; đào tạo chuyên môn cho tuyến dưới..
Đặc biệt, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể đẩy mạnh truyền thông, chiến dịch tầm soát chủ động, đặc biệt trong nhóm nguy cơ cao, khu công nghiệp, khu đông dân cư và các khu vực cộng đồng yếu thế
Sở Y tế yêu cầu Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng và Bệnh viện Phụ sản Nhi Quảng Nam cần tăng cường năng lực phát hiện, theo dõi và điều trị lao trẻ em và thai phụ; sàng lọc trẻ có triệu chứng nghi lao, trẻ suy dinh dưỡng hoặc tiếp xúc nguồn lây. Các đơn vị cần chủ động tư vấn cho gia đình, cha mẹ, người chăm sóc nhằm nâng cao nhận thức, tăng tuân thủ điều trị, giảm kỳ thị và phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ lao ở trẻ em và phụ nữ mang thai.
Kết hợp quản lý bệnh lao trẻ em với chương trình chăm sóc dinh dưỡng, tiêm chủng, quản lý sức khỏe trẻ em theo hướng y học gia đình; phối hợp các đơn vị và địa phương theo dõi trẻ tiếp xúc nguồn bệnh lâu dài.
Tại các Trung tâm Y tế khu vực, tiếp tục triển khai đầy đủ hoạt động Chương trình chống lao; xây dựng kế hoạch hằng năm, tăng cường tầm soát chủ động tại cộng đồng, đặc biệt ở khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp và đối tượng yếu thế. Các TTYT quản lý chặt chẽ danh sách bệnh nhân, giám sát tuân thủ điều trị, không để người bệnh gián đoạn thuốc.
Đối với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, Sở Y tế yêu cầu cần bảo đảm dự trù đủ vắc xin BCG và giám sát chặt chẽ hoạt động tiêm chủng tại các đơn vị, các cơ sở tiêm chủng trên địa bàn thành phố thực hiện tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng thuộc Chương trình tiêm chủng thiết yếu đạt trên 95%, bảo đảm an toàn, hiệu quả và đúng tiến độ.
Phối hợp bệnh viện chuyên khoa hướng dẫn thống nhất quy trình giám sát dịch tễ, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật cho tuyến cơ sở, và triển khai truyền thông theo chủ đề trọng điểm, tránh kỳ thị, tập trung nhóm nguy cơ và khu vực đông dân cư. Đồng thời, phối hợp với các đơn vị cập nhật các tài liệu truyền thông về phòng, chống bệnh lao, nhất là tư vấn, phát hiện sớm, quản lý, điều trị phòng, chống bệnh lao trẻ em, lao kháng thuốc, lao tiềm ẩn tại gia đình và cộng đồng, để đẩy mạnh, đa dạng hóa các hình thức truyền thông phòng, chống bệnh lao; lan tỏa mạnh mẽ các hoạt động phòng, chống lao của các cơ sở y tế, y tế cơ sở các tuyến.
Với sự vào cuộc của toàn ngành, sự phối hợp của các cấp, các đơn vị và sự đồng thuận của người dân, công tác phòng, chống bệnh lao trên địa bàn thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục được tăng cường, hướng đến mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030./.
Bên cạnh nỗ lực của ngành y tế, sự chủ động của mỗi người dân đóng vai trò then chốt trong phòng, chống bệnh lao. Người dân cần nhận biết sớm các triệu chứng nghi lao như ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ về chiều, mệt mỏi, sụt cân… và đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xét nghiệm kịp thời. Việc chủ động tầm soát, đặc biệt đối với người có tiếp xúc gần với nguồn lây, người suy giảm miễn dịch, người mắc bệnh mạn tính hoặc sinh sống trong khu vực đông dân cư, sẽ giúp phát hiện sớm và điều trị hiệu quả hơn. Mỗi cá nhân cũng cần tuân thủ đầy đủ phác đồ khi điều trị, không tự ý bỏ thuốc, đồng thời hợp tác trong quản lý, theo dõi sau điều trị để hạn chế tối đa nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Không chỉ các cơ sở hay cán bộ y tế mà  mỗi người dân cũng là một mắt xích quan trọng trong hành trình tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao.
 
Thanh Bình
(Nguồn CV 4829/SYT-NVY)