Bấm lỗ tai ngay sau sinh: những nguy cơ phụ huynh cần biết cho sức khỏe trẻ sơ sinh

Bấm lỗ tai cho bé gái từ rất sớm là thói quen khá phổ biến ở nhiều gia đình Việt Nam. Theo quan niệm truyền thống, việc này giúp bé “có duyên”, “dễ nuôi”, “lớn lên nữ tính”; đồng thời giúp gia đình dễ nhận biết giới tính của trẻ. Tuy nhiên, việc bấm lỗ tai ngay sau sinh tiềm ẩn nhiều nguy cơ và bất lợi cho trẻ sơ sinh và không được khuyến cáo về mặt y khoa, đặc biệt trong những ngày đầu đời khi cơ thể bé còn rất non nớt.
Trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng do bấm lổ tai

1. Nguy cơ nhiễm trùng cao
Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, da mỏng và hàng rào bảo vệ da còn yếu nên việc tạo một vết thương hở ở dái tai làm tăng nguy cơ:
- Gây nhiễm trùng tại chỗ (đỏ, sưng, chảy dịch, mưng mủ);
- Lan rộng thành viêm mô tế bào;
- Trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, đặc biệt ở trẻ sinh non hoặc nhẹ cân;
- Tình trạng nhiễm trùng có thể kèm theo phản ứng dị ứng với kim loại của hoa tai.
2. Trẻ sơ sinh vẫn cảm nhận được đau
Quan niệm “trẻ nhỏ không biết đau” là không đúng. Trẻ sơ sinh:
- Có đầy đủ thụ thể cảm giác đau;
- Phản ứng với đau bằng quấy khóc, tăng nhịp tim, rối loạn giấc ngủ;
- Đối với trẻ sinh non có thể gây xuất huyết nghiêm trọng đe dọa tính mạng như xuất huyết não;
- Đau sớm và không cần thiết có thể gây stress sinh lý, làm trẻ khó chịu, bú kém trong những ngày đầu sau sinh.
 

3. Nguy cơ chảy máu và sẹo xấu

Ở trẻ sơ sinh: Mạch máu vùng dái tai nhỏ nhưng phong phú, khả năng cầm máu và lành thương chưa tốt.
Bấm lỗ tai sớm có thể dẫn đến: chảy máu kéo dài, hình thành sẹo lồi, sẹo xơ, lỗ tai lệch khi dái tai phát triển theo thời gian.

4. Ảnh hưởng đến chăm sóc và nuôi dưỡng sau sinh

Những ngày đầu sau sinh là giai đoạn rất quan trọng để thực hiện phương pháp da kề da mẹ - bé, nuôi con bằng sữa mẹ sớm và hoàn toàn. Việc bấm lổ tai có thể khiến trẻ khó ngủ, khó bú... gián tiếp ảnh hưởng đến quá trình thích nghi sau sinh của trẻ.
 5. Cách chăm sóc vệ sinh tai đúng cách
 Nên làm:
- Chỉ vệ sinh tai ngoài: Dùng gạc sạch hoặc khăn mềm thấm nước ấm, lau nhẹ vành tai và sau tai; Lau nhẹ nhàng, không chà xát mạnh.
- Vệ sinh tai khi tắm hoặc khi tai bẩn: Không cần vệ sinh tai hằng ngày nếu tai trẻ sạch; Chú ý lau khô tai sau khi tắm để tránh ẩm ướt kéo dài; Giữ tai trẻ luôn khô, thoáng; Lau khô vùng sau tai – nơi dễ đọng sữa, mồ hôi; Thay mũ, khăn khi bị ẩm.
- Quan sát tai trẻ mỗi ngày: Theo dõi các dấu hiệu bất thường như: đỏ, sưng, chảy dịch, mùi hôi, trẻ quấy khóc khi chạm vào tai.
 Không nên làm
- Không ngoáy tai cho trẻ sơ sinh: Không dùng tăm bông, que ngoáy tai hay bất kỳ vật cứng nào đưa vào ống tai. Ngoáy tai có thể làm trầy xước, đẩy ráy tai vào sâu hoặc gây thủng màng nhĩ.
- Không nhỏ thuốc, dung dịch vào tai khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý nhỏ thuốc có thể gây kích ứng hoặc che lấp triệu chứng bệnh.
- Không cố lấy ráy tai: Ráy tai có vai trò bảo vệ ống tai và sẽ tự bong ra theo cơ chế tự nhiên.
 Thông điệp dành cho phụ huynh
- Yêu con không nhất thiết phải làm đẹp sớm cho con.
- Hãy ưu tiên an toàn, sức khỏe và sự thoải mái của trẻ trong những ngày đầu đời.
- Không bấm lỗ tai cho trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những ngày đầu sau sinh.
- Một quyết định nhỏ hôm nay có thể giúp bé tránh được những rủi ro không đáng có.
Khoa Sơ sinh - Bệnh viện Phụ Sản Nhi Đà Nẵng
  