Đau bìu cấp - hãy cảnh giác với xoắn tinh hoàn ở trẻ em
- Thứ ba - 18/03/2025 21:56
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong hai tháng đầu năm 2025, Khoa Ngoại - Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng đã tiếp nhận 3 trường hợp xoắn tinh hoàn ở trẻ em và 2 trong số đó phải cắt bỏ tinh hoàn do bệnh nhi đến bệnh viện quá muộn. Điều đáng nói là các triệu chứng đau ở bìu, bụng đã có trước đó 1 - 2 ngày nhưng do sự chủ quan của cháu bé và gia đình nghĩ rằng chắc cháu chỉ bị đau nhẹ và không bị lực tác động nào sẽ tự khỏi. Khi mức độ sưng đau ngày càng tăng mới được đưa đi khám thì tình trạng đã quá muộn.
Các bác sĩ đánh giá tinh hoàn bị xoắn hoại tử không còn khả năng bảo tồn nên đã quyết định cắt bỏ tinh hoàn cho bệnh nhân. Đối với những trường hợp bệnh nhân này vẫn còn có nguy cơ ảnh hưởng đến tinh hoàn còn lại, do vậy bác sĩ phẫu thuật đã tiến hành cố định tinh hoàn phải để tránh nguy cơ xoắn về sau.
Tỉ lệ mắc bệnh xoắn tinh hoàn ở trẻ trai được báo cáo là khoảng 1:3.000 - 1:4.000. Tuy nhiên, tỷ lệ bảo tồn tinh hoàn bị xoắn khá thấp do đa số các trường hượp được chẩn đoán muộn. Vì vậy, các bậc cha mẹ nên có những hiểu biết cơ bản về bệnh để có thể phát hiện và đưa trẻ đi khám sớm.
Xoắn tinh hoàn là gì?
Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh trục của nó dẫn đến xoắn mạch máu, ngăn cản nguồn cấp máu cho tinh hoàn gây nên hoại tử hoặc teo tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên nhiều nhất là tuổi sơ sinh và tuổi dậy thì.
Xoắn tinh hoàn là tình trạng cần phải phẫu thuật cấp cứu. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm tinh hoàn bị xoắn có thể hoại tử và phải cắt bỏ.
Những dấu hiệu nghi ngờ xoắn tinh hoàn
- Trẻ đau vùng bìu (thường gặp nhất là cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, tuy nhiên không ít trường hợp đau khởi phát mơ hồ), đau vùng bìu có thể kèm theo đau bụng, bẹn cùng bên.
Tỉ lệ mắc bệnh xoắn tinh hoàn ở trẻ trai được báo cáo là khoảng 1:3.000 - 1:4.000. Tuy nhiên, tỷ lệ bảo tồn tinh hoàn bị xoắn khá thấp do đa số các trường hượp được chẩn đoán muộn. Vì vậy, các bậc cha mẹ nên có những hiểu biết cơ bản về bệnh để có thể phát hiện và đưa trẻ đi khám sớm.
Xoắn tinh hoàn là gì?
Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn xoay quanh trục của nó dẫn đến xoắn mạch máu, ngăn cản nguồn cấp máu cho tinh hoàn gây nên hoại tử hoặc teo tinh hoàn. Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên nhiều nhất là tuổi sơ sinh và tuổi dậy thì.
Xoắn tinh hoàn là tình trạng cần phải phẫu thuật cấp cứu. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm tinh hoàn bị xoắn có thể hoại tử và phải cắt bỏ.
Hình ảnh: Xoắn tinh hoàn
Những dấu hiệu nghi ngờ xoắn tinh hoàn
- Trẻ đau vùng bìu (thường gặp nhất là cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, tuy nhiên không ít trường hợp đau khởi phát mơ hồ), đau vùng bìu có thể kèm theo đau bụng, bẹn cùng bên.
- Cơn đau dữ dội và xảy ra đột ngột, tăng dần và không dừng, đặc biệt cơn đau khởi phát từ ban đêm đến sáng sớm là gợi ý quý giá cho chẩn đoán.
- Da bìu sưng tấy đỏ.
- Trẻ đau nhiều hơn khi chạm vào bất kỳ vị trí nào của tinh hoàn.
Bác sỹ làm gì khi trẻ đến khám
Nhanh chóng khám và đánh giá các dấu hiệu lâm sàng nghi ngờ xoắn tinh hoàn: dấu hiệu cơn đau, dấu hiệu high-riding (tinh hoàn lớn nằm ngang cao hơn), mất phản xạ da bìu…
Cần thiết cho trẻ siêu âm mạch máu để đánh giá bị xoắn và mức độ tưới máu cho tinh hoàn.
Khi nghi ngờ xoắn tinh hoàn, việc chẩn đoán và điều trị cần được thực hiện ngay lập tức.
Điều trị xoắn tinh hoàn Khi đã chẩn đoán xoắn tinh hoàn hoặc nghi ngờ xoắn tinh hoàn cần phải phẫu thuật càng sớm càng tốt. Nếu tinh hoàn vẫn còn khả năng bảo tồn thì tháo xoắn cố định, nếu tinh hoàn đã hoại tử, không phục hồi được thì phải cắt bỏ tinh hoàn.
Xoắn tinh hoàn là một tình trạng cần PHẪU THUẬT KHẨN CẤP, phẫu thuật càng muộn thì nguy cơ tinh hoàn bị hoại tử và phải cắt bỏ càng cao. Thời gian vàng để cứu lấy tinh hoàn tốt nhất là 06 giờ.
Theo các nghiên cứu: Phẫu thuật trước 6 giờ có khả năng cứu sống tinh hoàn 100%, từ 6 đến 12 giờ là 70%, từ 12 đến 24 giờ chỉ còn 20%. Sau 24 giờ tỉ lệ sống của tinh hoàn càng thấp hơn nữa
Cách phòng ngừa xoán tinh hoàn ở trẻ
Khi trẻ than đau ở vùng bìu hoặc bụng dưới, hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu nghi ngờ xoắn tinh hoàn. Thời gian là yếu tố quyết định trong việc cứu sống tinh hoàn.
Chú ý sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và thanh thiếu niên trong độ tuổi dậy thì, đây là 2 nhóm tuổi có nguy cơ cao xoắn tinh hoàn. Với lứa tuổi thanh thiếu niên, phụ huynh cần nói chuyện để con trai mình hiểu vấn đề và thông báo với người thân ngay khi bị đau hay sưng vùng bìu.
Khi phát hiện trẻ có biểu hiện sưng, đau vùng bìu, cha mẹ cần cho trẻ đi khám ngay tại các tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Nhi càng sớm càng tốt.
Không phải bất cứ trường hợp nào trẻ trai bị đau vùng bìu cũng đều là xoắn tinh hoàn, những bệnh lý khác cũng có khả năng gây đau vùng bìu như : xoắn phần phụ tinh hoàn, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, u tinh hoàn, chấn thương vùng bìu... Tuy nhiên, nếu phát hiện và xử lý sớm có thể cứu được tinh hoàn./.
- Da bìu sưng tấy đỏ.
- Trẻ đau nhiều hơn khi chạm vào bất kỳ vị trí nào của tinh hoàn.
Bác sỹ làm gì khi trẻ đến khám
Nhanh chóng khám và đánh giá các dấu hiệu lâm sàng nghi ngờ xoắn tinh hoàn: dấu hiệu cơn đau, dấu hiệu high-riding (tinh hoàn lớn nằm ngang cao hơn), mất phản xạ da bìu…
Cần thiết cho trẻ siêu âm mạch máu để đánh giá bị xoắn và mức độ tưới máu cho tinh hoàn.
Khi nghi ngờ xoắn tinh hoàn, việc chẩn đoán và điều trị cần được thực hiện ngay lập tức.
Điều trị xoắn tinh hoàn Khi đã chẩn đoán xoắn tinh hoàn hoặc nghi ngờ xoắn tinh hoàn cần phải phẫu thuật càng sớm càng tốt. Nếu tinh hoàn vẫn còn khả năng bảo tồn thì tháo xoắn cố định, nếu tinh hoàn đã hoại tử, không phục hồi được thì phải cắt bỏ tinh hoàn.
Xoắn tinh hoàn là một tình trạng cần PHẪU THUẬT KHẨN CẤP, phẫu thuật càng muộn thì nguy cơ tinh hoàn bị hoại tử và phải cắt bỏ càng cao. Thời gian vàng để cứu lấy tinh hoàn tốt nhất là 06 giờ.
Theo các nghiên cứu: Phẫu thuật trước 6 giờ có khả năng cứu sống tinh hoàn 100%, từ 6 đến 12 giờ là 70%, từ 12 đến 24 giờ chỉ còn 20%. Sau 24 giờ tỉ lệ sống của tinh hoàn càng thấp hơn nữa
Cách phòng ngừa xoán tinh hoàn ở trẻ
Khi trẻ than đau ở vùng bìu hoặc bụng dưới, hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu nghi ngờ xoắn tinh hoàn. Thời gian là yếu tố quyết định trong việc cứu sống tinh hoàn.
Chú ý sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và thanh thiếu niên trong độ tuổi dậy thì, đây là 2 nhóm tuổi có nguy cơ cao xoắn tinh hoàn. Với lứa tuổi thanh thiếu niên, phụ huynh cần nói chuyện để con trai mình hiểu vấn đề và thông báo với người thân ngay khi bị đau hay sưng vùng bìu.
Khi phát hiện trẻ có biểu hiện sưng, đau vùng bìu, cha mẹ cần cho trẻ đi khám ngay tại các tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Nhi càng sớm càng tốt.
Không phải bất cứ trường hợp nào trẻ trai bị đau vùng bìu cũng đều là xoắn tinh hoàn, những bệnh lý khác cũng có khả năng gây đau vùng bìu như : xoắn phần phụ tinh hoàn, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, u tinh hoàn, chấn thương vùng bìu... Tuy nhiên, nếu phát hiện và xử lý sớm có thể cứu được tinh hoàn./.
BS CKII. Nguyễn Phi Phong
Khoa Ngoại - Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng
Khoa Ngoại - Bệnh viện Phụ sản Nhi Đà Nẵng