Ho kéo dài, coi chừng dị vật đường thở
- Thứ ba - 17/06/2025 23:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bệnh viện Đà Nẵng vừa can thiệp thành công một trường hợp dị vật đường thở ở người lớn, tiếp tục khẳng định năng lực chuyên sâu trong điều trị các bệnh lý hô hấp phức tạp bằng kỹ thuật nội soi phế quản gây mê.
Người bệnh là ông N.V. T. (53 tuổi, trú tại Lăng Cô, huyện Phú Lộc, thành phố Huế), có tiền sử hen phế quản. Ông nhập viện trong tình trạng ho kéo dài hơn 5 tháng, kèm theo đàm nhiều và đau tức ngực.
Theo lời kể của ông T., khoảng 5 tháng trước, trong một bữa ăn, ông bị hóc xương cá và xuất hiện cơn ho sặc mạnh. Tuy nhiên, do các triệu chứng ban đầu không rõ ràng, ông không đi khám. Khi tình trạng ho ngày càng nghiêm trọng, ông đến cơ sở y tế tuyến dưới và được chỉ định chụp CT scan ngực. Kết quả cho thấy có một dị vật dạng mảnh, đậm độ cao (khoảng 300 HU), kích thước khoảng 5mm, nằm tại phế quản trung gian phổi phải, cách chỗ chia đôi khí quản khoảng 32mm. Kèm theo đó là hiện tượng dày thành phế quản, nút nhầy và các dải xơ ở phân thùy phổi.
Người bệnh sau đó được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng để tiếp tục điều trị. Sau khi thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng đã chỉ định thực hiện nội soi phế quản ống mềm dưới gây mê.
Kết quả nội soi cho thấy dị vật là một đốt xương cá có ba cạnh sắc, kích thước khoảng 1,4 x 1,5cm, nằm tại phế quản trung gian giữa thùy giữa và thùy dưới của phổi phải. Dị vật đã được lấy ra an toàn, sau khi kiểm tra không ghi nhận có đàm mủ hay tổn thương thứ phát. Sau thủ thuật, người bệnh tỉnh táo, triệu chứng ho và đau ngực giảm rõ rệt, phổi thông khí tốt và đang hồi phục ổn định.
Trước đó, các bác sĩ Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Đà Nẵng cũng đã nội soi phế quản gây mê, lấy thành công một mảnh xương sắc cạnh nằm trong đường thở của cụ bà 69 tuổi sau thời gian dài ho không dứt, kèm theo viêm phổi tái diễn.
Người bệnh là bà L.T.T.R. (69 tuổi, trú tại Tam Kỳ, Quảng Nam). Suốt 3 tháng, bà liên tục bị ho khan không rõ nguyên nhân và không dứt. Sau đó, tình trạng ho tăng lên, kèm theo sốt và đau ngực. Bà R. đã điều trị tại cơ sở y tế tuyến dưới, nhưng do nghi ngờ diễn tiến nặng, bà được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng.
Kết quả chụp X-quang ngực cho thấy hình ảnh tổn thương đông đặc tại thùy trên phổi trái. Chụp cắt lớp vi tính ngực ghi nhận hình ảnh xẹp khu trú kèm giãn phế quản một phần thùy trên phổi trái, đồng thời phát hiện hình ảnh cản quang đậm độ cao trong lòng ngã ba phế quản thùy trên - thùy dưới trái.
Người bệnh được chỉ định nội soi phế quản ống mềm dưới gây mê. Các bác sĩ đã lấy ra thành công một mảnh xương sắc cạnh kích thước khoảng 2x1,5cm, gây viêm kéo dài. Sau thủ thuật, người bệnh tỉnh táo, triệu chứng ho và đau ngực giảm hẳn, phổi thông khí tốt.
Theo BS CKII. Hoàng Thị Tâm, Phó trưởng Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Đà Nẵng, dị vật đường thở ở người lớn thường dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình. “Không ít người sau khi gặp cơn hóc sặc đã quên mất sự cố, đến khi ho kéo dài hoặc viêm phổi tái phát mới đi khám. Lúc này dị vật đã tồn tại quá lâu và có thể gây biến chứng”, bác sĩ Tâm cho biết.
Từ năm 2014, nhiều trường hợp dị vật phế quản bị bỏ quên đã được Khoa Nội Hô hấp xử trí thành công bằng phương pháp nội soi ống mềm dưới gây tê. Hiện nay, Bệnh viện Đà Nẵng đã phối hợp cùng Khoa Gây mê Hồi sức để triển khai thường quy kỹ thuật nội soi phế quản dưới gây mê, giúp người bệnh ít đau, dễ chịu hơn và hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác, nhẹ nhàng, đồng thời rút ngắn thời gian can thiệp.
Không chỉ áp dụng cho các ca lấy dị vật, kỹ thuật nội soi dưới gây mê còn được chỉ định trong các trường hợp sinh thiết tổn thương nghi ngờ u phổi, rửa phế nang, làm xét nghiệm… góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị các bệnh lý hô hấp tại Bệnh viện Đà Nẵng.
Khuyến cáo phòng ngừa dị vật đường thở
Đối với người lớn: cần hạn chế nói chuyện, cười đùa khi ăn; không ngậm các vật nhỏ như tăm, kim băng, bút bi. Người cao tuổi hoặc bệnh nhân bị liệt nên ăn chậm, ngồi đúng tư thế, có thể cần xay nhuyễn thức ăn.
Đối với trẻ em: tuyệt đối không để trẻ chơi với các vật nhỏ dễ nuốt; không cho trẻ vừa ăn vừa chạy nhảy, đùa nghịch. Với các loại trái cây có hạt, cần tách bỏ hạt trước khi cho trẻ ăn.
Khi có biểu hiện nghẹt thở hoặc ho sặc kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp để được kiểm tra kịp thời. Trong các trường hợp khẩn cấp, có thể thực hiện thủ thuật Heimlich hoặc gọi cấp cứu 115./.
Theo lời kể của ông T., khoảng 5 tháng trước, trong một bữa ăn, ông bị hóc xương cá và xuất hiện cơn ho sặc mạnh. Tuy nhiên, do các triệu chứng ban đầu không rõ ràng, ông không đi khám. Khi tình trạng ho ngày càng nghiêm trọng, ông đến cơ sở y tế tuyến dưới và được chỉ định chụp CT scan ngực. Kết quả cho thấy có một dị vật dạng mảnh, đậm độ cao (khoảng 300 HU), kích thước khoảng 5mm, nằm tại phế quản trung gian phổi phải, cách chỗ chia đôi khí quản khoảng 32mm. Kèm theo đó là hiện tượng dày thành phế quản, nút nhầy và các dải xơ ở phân thùy phổi.
Người bệnh sau đó được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng để tiếp tục điều trị. Sau khi thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng đã chỉ định thực hiện nội soi phế quản ống mềm dưới gây mê.
Kết quả nội soi cho thấy dị vật là một đốt xương cá có ba cạnh sắc, kích thước khoảng 1,4 x 1,5cm, nằm tại phế quản trung gian giữa thùy giữa và thùy dưới của phổi phải. Dị vật đã được lấy ra an toàn, sau khi kiểm tra không ghi nhận có đàm mủ hay tổn thương thứ phát. Sau thủ thuật, người bệnh tỉnh táo, triệu chứng ho và đau ngực giảm rõ rệt, phổi thông khí tốt và đang hồi phục ổn định.
Dị vật khiến ông T. ho suốt 5 tháng là một mảnh xương cá sắc nhọn
Trước đó, các bác sĩ Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Đà Nẵng cũng đã nội soi phế quản gây mê, lấy thành công một mảnh xương sắc cạnh nằm trong đường thở của cụ bà 69 tuổi sau thời gian dài ho không dứt, kèm theo viêm phổi tái diễn.
Người bệnh là bà L.T.T.R. (69 tuổi, trú tại Tam Kỳ, Quảng Nam). Suốt 3 tháng, bà liên tục bị ho khan không rõ nguyên nhân và không dứt. Sau đó, tình trạng ho tăng lên, kèm theo sốt và đau ngực. Bà R. đã điều trị tại cơ sở y tế tuyến dưới, nhưng do nghi ngờ diễn tiến nặng, bà được chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng.
Kết quả chụp X-quang ngực cho thấy hình ảnh tổn thương đông đặc tại thùy trên phổi trái. Chụp cắt lớp vi tính ngực ghi nhận hình ảnh xẹp khu trú kèm giãn phế quản một phần thùy trên phổi trái, đồng thời phát hiện hình ảnh cản quang đậm độ cao trong lòng ngã ba phế quản thùy trên - thùy dưới trái.
Người bệnh được chỉ định nội soi phế quản ống mềm dưới gây mê. Các bác sĩ đã lấy ra thành công một mảnh xương sắc cạnh kích thước khoảng 2x1,5cm, gây viêm kéo dài. Sau thủ thuật, người bệnh tỉnh táo, triệu chứng ho và đau ngực giảm hẳn, phổi thông khí tốt.
Theo BS CKII. Hoàng Thị Tâm, Phó trưởng Khoa Nội Hô hấp - Miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Đà Nẵng, dị vật đường thở ở người lớn thường dễ bị bỏ sót do triệu chứng không điển hình. “Không ít người sau khi gặp cơn hóc sặc đã quên mất sự cố, đến khi ho kéo dài hoặc viêm phổi tái phát mới đi khám. Lúc này dị vật đã tồn tại quá lâu và có thể gây biến chứng”, bác sĩ Tâm cho biết.
Từ năm 2014, nhiều trường hợp dị vật phế quản bị bỏ quên đã được Khoa Nội Hô hấp xử trí thành công bằng phương pháp nội soi ống mềm dưới gây tê. Hiện nay, Bệnh viện Đà Nẵng đã phối hợp cùng Khoa Gây mê Hồi sức để triển khai thường quy kỹ thuật nội soi phế quản dưới gây mê, giúp người bệnh ít đau, dễ chịu hơn và hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác, nhẹ nhàng, đồng thời rút ngắn thời gian can thiệp.
Không chỉ áp dụng cho các ca lấy dị vật, kỹ thuật nội soi dưới gây mê còn được chỉ định trong các trường hợp sinh thiết tổn thương nghi ngờ u phổi, rửa phế nang, làm xét nghiệm… góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị các bệnh lý hô hấp tại Bệnh viện Đà Nẵng.
Khuyến cáo phòng ngừa dị vật đường thở
Đối với người lớn: cần hạn chế nói chuyện, cười đùa khi ăn; không ngậm các vật nhỏ như tăm, kim băng, bút bi. Người cao tuổi hoặc bệnh nhân bị liệt nên ăn chậm, ngồi đúng tư thế, có thể cần xay nhuyễn thức ăn.
Đối với trẻ em: tuyệt đối không để trẻ chơi với các vật nhỏ dễ nuốt; không cho trẻ vừa ăn vừa chạy nhảy, đùa nghịch. Với các loại trái cây có hạt, cần tách bỏ hạt trước khi cho trẻ ăn.
Khi có biểu hiện nghẹt thở hoặc ho sặc kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp để được kiểm tra kịp thời. Trong các trường hợp khẩn cấp, có thể thực hiện thủ thuật Heimlich hoặc gọi cấp cứu 115./.
Hải Yến