Thêm cơ hội giữ mắt sáng
- Thứ năm - 23/03/2023 00:35
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Với nhiều người cao tuổi, việc mắt bị mờ đi được cho là do tuổi già nên mắt lão hoá. Ít người nghĩ rằng, đó có thể là do mắc bệnh Glôcôm, đục thuỷ tinh thể… và càng ít người nghĩ rằng, đó là do biến chứng của căn bệnh Đái tháo đường (ĐTĐ). Thế nên, với sự chủ quan đó, nhiều người đã phải trả giá bằng việc mù vĩnh viễn.
Biến chứng ở mắt gây giảm hoặc mất thị lực là một trong những biến chứng nguy hiểm ở người bệnh ĐTĐ, còn gọi là bệnh Võng mạc đái tháo đường (VMĐTĐ). Điều đáng tiếc là hiện nay vẫn còn rất nhiều người mắc ĐTĐ chưa được phát hiện, hoặc đã phát hiện nhưng chưa được khám mắt.
Và Dự án phát hiện sớm bệnh VMĐTĐ trong cộng đồng tại Việt Nam do Bộ ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), Tổ chức The Fred Hollow Foundation (FHF) đã được thực hiện tại Đà Nẵng, giúp cho hàng ngàn người dân và bệnh nhân ĐTĐ tại thành phố Đà Nẵng tiếp cận được dịch vụ chăm sóc mắt và ngăn ngừa tiến triển của bệnh VMĐTĐ ngay từ giai đoạn sớm.
Đầu tháng 3 vừa qua, tại Trạm Y tế phường Hòa Qúy, quận Ngũ Hành Sơn đã diễn ra hoạt động truyền thông và khám sàng lọc bệnh lý VMĐTĐ cho gần 200 người dân toàn phường. Đây là những người mắc bệnh Đái tháo đường hoặc có yếu tố nguy cơ cao mắc bệnh.
Bà P.T.E. năm nay gần 70 tuổi là một trong những người dân đến Trạm y tế sớm để khám bệnh. Bà E. phát hiện mắc bệnh ĐTĐ cách đây gần 1 năm, hàng ngày vẫn lên trạm y tế lấy thuốc uống nhưng bà không nghĩ tới chuyện khám mắt.
Bốn năm trước, con mắt bên trái của bà E bị mờ. Sau khi khám, bà được chẩn đoán bị đục thuỷ tinh thể và đã được thay thuỷ tinh thể. Sau đó, con mắt bên phải cũng ngày càng mờ đi, được khuyên đến Bệnh viện Mắt Đà Nẵng khám nhưng bà cứ chần chừ mãi.
Cho đến buổi khám hôm ấy.
Trong số hơn 100 người tham gia khám, bà E là những người khám cuối cùng. Những người trước đó sau khi tham gia buổi tuyên truyền về bệnh VMĐTĐ và được khám, tư vấn thì đều chưa phát hiện biến chứng ở mắt. Cho tới khi bác sĩ hỏi về tiền sử bệnh, chụp ảnh đáy mắt thì bà không may mắn đã mắc căn bệnh VMĐTĐ, nghĩa là bệnh ĐTĐ của bà đã biến chứng lên mắt mà bà không hề lưu tâm tới.
“Tôi cứ nghĩ là hồi trước con mắt bên trái bị đục, phải thay cườm nên giờ nó lan sang con mắt phải. Chứ không nghĩ nó bị bệnh khác, bị biến chứng. Lâu ni mắt nhìn có mờ hơn nhưng cũng chần chừ chưa khám lại, cứ nghĩ phải chuẩn bị tiền để đi thay cườm. Cũng may được bác sĩ khám, biết sớm, chứ không cứ chần chừ rồi mắt mù lúc mô không hay”, bà P.T.E. tâm sự.
Cũng tham gia buổi khám cùng với bà E. là cụ ông N.T., năm nay đã hơn 80 tuổi. Theo người thân cụ T. cho biết, cụ mắc bệnh ĐTĐ và Tăng huyết áp đã lâu, thời gian nằm viện có khi nhiều hơn ở nhà. Cụ T. cũng đã từng thay thuỷ tinh thể nhưng hiện giờ mắt cũng nhìn ngày một mờ đi và cả con cháu lẫn cụ đều nghĩ rằng đó là do tuổi già lão hoá.
Căn bệnh của cụ T. được các bác sĩ tham gia buổi khám hôm ấy gọi là VMĐTĐ không tăng sinh giai đoạn vừa và Võng mạc tăng huyết áp. Như vậy, bệnh ĐTĐ và Tăng huyết áp cụ mắc lâu nay đã khiến cho mắt bị ảnh hưởng mà không hề hay biết. Nếu không có buổi khám sàng lọc bệnh VMĐTĐ hôm ấy thì không biết đôi mắt của cụ T. trong tương lai sẽ như thế nào nữa.
Với những trường hợp như bà P.T.E., cụ N.T., thì việc được phát hiện sớm nhờ khám sàng lọc như thế này đã phần nào giúp họ được tiếp cận với việc điều trị sớm hơn, tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn, mù lòa.
Và Dự án phát hiện sớm bệnh VMĐTĐ trong cộng đồng tại Việt Nam do Bộ ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), Tổ chức The Fred Hollow Foundation (FHF) đã được thực hiện tại Đà Nẵng, giúp cho hàng ngàn người dân và bệnh nhân ĐTĐ tại thành phố Đà Nẵng tiếp cận được dịch vụ chăm sóc mắt và ngăn ngừa tiến triển của bệnh VMĐTĐ ngay từ giai đoạn sớm.
Đầu tháng 3 vừa qua, tại Trạm Y tế phường Hòa Qúy, quận Ngũ Hành Sơn đã diễn ra hoạt động truyền thông và khám sàng lọc bệnh lý VMĐTĐ cho gần 200 người dân toàn phường. Đây là những người mắc bệnh Đái tháo đường hoặc có yếu tố nguy cơ cao mắc bệnh.
Bà P.T.E. năm nay gần 70 tuổi là một trong những người dân đến Trạm y tế sớm để khám bệnh. Bà E. phát hiện mắc bệnh ĐTĐ cách đây gần 1 năm, hàng ngày vẫn lên trạm y tế lấy thuốc uống nhưng bà không nghĩ tới chuyện khám mắt.
Bốn năm trước, con mắt bên trái của bà E bị mờ. Sau khi khám, bà được chẩn đoán bị đục thuỷ tinh thể và đã được thay thuỷ tinh thể. Sau đó, con mắt bên phải cũng ngày càng mờ đi, được khuyên đến Bệnh viện Mắt Đà Nẵng khám nhưng bà cứ chần chừ mãi.
Cho đến buổi khám hôm ấy.
Trong số hơn 100 người tham gia khám, bà E là những người khám cuối cùng. Những người trước đó sau khi tham gia buổi tuyên truyền về bệnh VMĐTĐ và được khám, tư vấn thì đều chưa phát hiện biến chứng ở mắt. Cho tới khi bác sĩ hỏi về tiền sử bệnh, chụp ảnh đáy mắt thì bà không may mắn đã mắc căn bệnh VMĐTĐ, nghĩa là bệnh ĐTĐ của bà đã biến chứng lên mắt mà bà không hề lưu tâm tới.
Sau khi chụp đáy mắt, BS phát hiện bà E. bị tổn thương võng mạc do biến chứng của bệnh ĐTĐ
Tuy nhiên, với BS. Lê Thị Nguyệt – Bệnh viện Mắt Đà Nẵng, thì trường hợp của bà E vẫn là may mắn. Căn bệnh của bà P.T.E được BS. Nguyệt gọi là VMĐTĐ không tăng sinh giai đoạn vừa. Căn bệnh này, theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh VMĐTĐ của Bộ Y tế thì sẽ theo dõi và khám định kỳ 3 - 6 tháng mỗi năm để có các biện pháp ngăn chặn sự tiến triển của bệnh. Bà E. sau đó được giải thích về căn bệnh, dặn dò tái khám và kiểm soát đường huyết để làm chậm tiến triển của căn bệnh.“Tôi cứ nghĩ là hồi trước con mắt bên trái bị đục, phải thay cườm nên giờ nó lan sang con mắt phải. Chứ không nghĩ nó bị bệnh khác, bị biến chứng. Lâu ni mắt nhìn có mờ hơn nhưng cũng chần chừ chưa khám lại, cứ nghĩ phải chuẩn bị tiền để đi thay cườm. Cũng may được bác sĩ khám, biết sớm, chứ không cứ chần chừ rồi mắt mù lúc mô không hay”, bà P.T.E. tâm sự.
Cũng tham gia buổi khám cùng với bà E. là cụ ông N.T., năm nay đã hơn 80 tuổi. Theo người thân cụ T. cho biết, cụ mắc bệnh ĐTĐ và Tăng huyết áp đã lâu, thời gian nằm viện có khi nhiều hơn ở nhà. Cụ T. cũng đã từng thay thuỷ tinh thể nhưng hiện giờ mắt cũng nhìn ngày một mờ đi và cả con cháu lẫn cụ đều nghĩ rằng đó là do tuổi già lão hoá.
Cụ N.T. (áo trắng) cùng hơn 100 người dân tham gia buổi truyền thông về bệnh ĐTĐ và VMĐTĐ
tại Trạm Y tế Hoà Quý
Thời gian mắc ĐTĐ lâu, kèm theo bệnh tăng huyết áp mãn tính và điều không mong muốn đã xảy ra. Cụ nằm trong số 1/3 số người mắc ĐTĐ bị biến chứng lên võng mạc.tại Trạm Y tế Hoà Quý
Căn bệnh của cụ T. được các bác sĩ tham gia buổi khám hôm ấy gọi là VMĐTĐ không tăng sinh giai đoạn vừa và Võng mạc tăng huyết áp. Như vậy, bệnh ĐTĐ và Tăng huyết áp cụ mắc lâu nay đã khiến cho mắt bị ảnh hưởng mà không hề hay biết. Nếu không có buổi khám sàng lọc bệnh VMĐTĐ hôm ấy thì không biết đôi mắt của cụ T. trong tương lai sẽ như thế nào nữa.
Với những trường hợp như bà P.T.E., cụ N.T., thì việc được phát hiện sớm nhờ khám sàng lọc như thế này đã phần nào giúp họ được tiếp cận với việc điều trị sớm hơn, tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn, mù lòa.
Thanh Trà