Ung thư dạ dày và lời khuyên của bác sĩ
- Thứ năm - 24/08/2023 22:24
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ở Việt Nam, ung thư dạ dày là 1 trong 5 loại ung thư thường gặp và tỷ lệ tử vong đứng thứ 3 trong các loại ung thư. Theo thống kê năm 2020 thì ở Việt Nam có 17.906 ca mắc mới ung thư dạ dày và có 14.615 ca tử vong do ung thư dạ dày.
Trong năm 2022, Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng ghi nhận số ca mắc mới về ung thư dạ dày là khoảng gần 300 ca. Tuy nhiên bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn sớm rất ít, đa số bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn khá muộn và sự lựa chọn điều trị còn rất hạn chế.
Dấu hiệu và triệu chứng nào cảnh báo sớm ung thư dạ dày?
Ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm thì các dấu hiệu thường không rõ ràng, bệnh nhân thường đến với triệu chứng đau vùng thượng vị một cách mơ hồ, đau có thể lan ra sau lưng kèm theo bệnh nhân có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và cảm giác nóng rát.
Bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn hơn thì có thể gặp các triệu chứng đau ổ bụng nhiều hơn và khối u lớn ở ổ bụng. Có thể gặp các triệu chứng như hẹp lòng dạ dày và thường ảnh hưởng đến thể trạng toàn thân như thiếu máu, sút cân kéo dài.
Dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư dạ dạy và cách phát hiện
- Đầy tức bụng: Lúc đầu, triệu chứng đau rất giống với trong loét dạ dày chính vì vậy, bệnh nhân thường chủ quan, xem nhẹ bệnh và chỉ đi khám khi đã quá muộn. Cảm giác nhanh no này có thể do khối u gây ra, nhưng cũng có thể do tình trạng không phải ung thư mà là đầy bụng - xảy ra khi một người có cảm giác rằng có thứ gì đó đang cản trở dạ dày của mình.
- Chán ăn: Mất cảm giác thèm ăn chắc chắn là một điều cần hết sức chú ý.
- Sút cân chưa rõ nguyên nhân, mệt mỏi: Sút nhiều cân trong thời gian ngắn, kèm theo cảm giác luôn no, chán ăn buồn nôn, mệt mỏi thì đó có thể là cảnh báo ung thư dạ dày.
- Nôn ra máu, ợ chua, đầy bụng sau khi ăn, đi ngoài phân màu bất thường thì rất có thể cảnh báo bạn đã mắc ung thư dạ dày.
Các yếu tố nguy cơ gây nên ung thư dạ dày?
Người ta thống kê những yếu tố nguy cơ:
Một là, các yếu tố nguy cơ về nhiễm khuẩn (vi khuẩn HP), thì ước tính trên thế giới có khoảng 70% dân số thế giới mắc vi khuẩn HP này, tuy nhiên, không phải ai nhiễm HP cũng mắc phải ung thư dạ dày.
Hai là, độ tuổi: Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc càng lớn hơn, từ 40-50 tuổi có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn người trẻ. Tuy nhiên cũng phải nói ung thư dạ dày nói riêng và ung thư nói chung có xu hướng trẻ hóa.
Ba là chế độ ăn uống: Ăn nhiều chất cay, nhiều đồ ăn nướng, ăn nhiều thịt, ít chất xơ, ít vận động cũng là một trong những nguy cơ mắc ung thư dạ dày.
Bốn là ung thư dạ dày có những yếu tố nguy cơ khác như yếu tố gia đình. Trong gia đình có người mắc ung thư dạ dày thì nhóm người trong gia đình này có tỉ lệ mắc ung thư cao hơn. Một số nghiên cứu gần đây chứng minh nguy cơ mắc bệnh này có liên quan đến đột biến gen.
Một trong những yếu tố khác nữa là do bệnh lành tính lâu năm có thể tác động bởi biến đổi về mặt sinh lí trong dạ dày thay đổi, gây nên ung thư dạ dày.
Một số yếu tố nguy cơ khác nữa ví dụ như là nhóm máu, người nhóm máu A có tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao hơn những nhóm máu khác...
Nói về phương pháp để phát hiện bệnh sớm ung thư dạ dày, ThS.BS. Nguyễn Văn Hải Vân – Phó Khoa ngoại 1 – Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng cho biết: Việc phát hiện sàng lọc sớm ung thư dạ dày hiện nay thì phương pháp hữu hiệu nhất vẫn là phương pháp nội soi dạ dày bằng ống mềm. Phương pháp này chúng ta có thể quan sát được toàn bộ niêm mạc của dạ dày để đánh giá tổn thương và nếu có tổn thương chúng ta có thể sinh thiết để chẩn đoán sớm và có kế hoạch can thiệp kịp thời.
Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng cũng đã triển khai hoạt động tuyên truyền, vận động người dân đi khám tầm soát, nội soi dạ dày khi có các triệu chứng bất thường hoặc đi khám đi kỳ 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện các triệu chứng của ung thư dạ dày.
ThS.BS. Nguyễn Văn Hải Vân cũng khuyến cáo: Ung thư dạ dày hoàn toàn có thể phòng ngừa và phát hiện sớm, do đó người dân nên:
- Duy trì chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng hợp lý, ăn các thức ăn chứa nhiều vitamin A, B, E; Ăn nhiều trái cây và chất xơ.
- Hạn chế ăn đồ mặn và bảo quản bằng muối sẽ có các hợp chất Nitrit và amin thứ cấp làm thay đổi các chất gây nên ung thư.
- Hạn chế ăn đồ ăn chiên, nướng vì qua quá trình chế biến thì có thể có các chất gây ung thư.
- Từ bỏ thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, sử dụng chất kích thích vì sử dụng những chất này không chỉ gây ra ung thư dạ dày mà có thể gây ra các loại ung thư khác như ung thư phổi.
- Nên có chế độ nghỉ ngơi, luyện tập thể dục thể thao hợp lý, điều độ và duy trì hàng ngày.
Và quan trọng nhất là chúng ta phải khám sức khỏe định kỳ và tầm soát để phát hiện sớm ung thư dạ dày. Hiện nay, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng cũng đã triển khai rất nhiều gói tầm soát và phát hiện sớm ung thư, trong đó có ung thư dạ dày. Nếu phát hiện sớm thì việc điều trị và can thiệp sẽ hiệu quả và kéo dài sự sống cho bệnh nhân.
Minh Hiền
Dấu hiệu và triệu chứng nào cảnh báo sớm ung thư dạ dày?
Ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm thì các dấu hiệu thường không rõ ràng, bệnh nhân thường đến với triệu chứng đau vùng thượng vị một cách mơ hồ, đau có thể lan ra sau lưng kèm theo bệnh nhân có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn và cảm giác nóng rát.
Bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn hơn thì có thể gặp các triệu chứng đau ổ bụng nhiều hơn và khối u lớn ở ổ bụng. Có thể gặp các triệu chứng như hẹp lòng dạ dày và thường ảnh hưởng đến thể trạng toàn thân như thiếu máu, sút cân kéo dài.
Dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư dạ dạy và cách phát hiện
- Đầy tức bụng: Lúc đầu, triệu chứng đau rất giống với trong loét dạ dày chính vì vậy, bệnh nhân thường chủ quan, xem nhẹ bệnh và chỉ đi khám khi đã quá muộn. Cảm giác nhanh no này có thể do khối u gây ra, nhưng cũng có thể do tình trạng không phải ung thư mà là đầy bụng - xảy ra khi một người có cảm giác rằng có thứ gì đó đang cản trở dạ dày của mình.
- Chán ăn: Mất cảm giác thèm ăn chắc chắn là một điều cần hết sức chú ý.
- Sút cân chưa rõ nguyên nhân, mệt mỏi: Sút nhiều cân trong thời gian ngắn, kèm theo cảm giác luôn no, chán ăn buồn nôn, mệt mỏi thì đó có thể là cảnh báo ung thư dạ dày.
- Nôn ra máu, ợ chua, đầy bụng sau khi ăn, đi ngoài phân màu bất thường thì rất có thể cảnh báo bạn đã mắc ung thư dạ dày.
Các yếu tố nguy cơ gây nên ung thư dạ dày?
Người ta thống kê những yếu tố nguy cơ:
Một là, các yếu tố nguy cơ về nhiễm khuẩn (vi khuẩn HP), thì ước tính trên thế giới có khoảng 70% dân số thế giới mắc vi khuẩn HP này, tuy nhiên, không phải ai nhiễm HP cũng mắc phải ung thư dạ dày.
Hai là, độ tuổi: Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc càng lớn hơn, từ 40-50 tuổi có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn người trẻ. Tuy nhiên cũng phải nói ung thư dạ dày nói riêng và ung thư nói chung có xu hướng trẻ hóa.
Ba là chế độ ăn uống: Ăn nhiều chất cay, nhiều đồ ăn nướng, ăn nhiều thịt, ít chất xơ, ít vận động cũng là một trong những nguy cơ mắc ung thư dạ dày.
Bốn là ung thư dạ dày có những yếu tố nguy cơ khác như yếu tố gia đình. Trong gia đình có người mắc ung thư dạ dày thì nhóm người trong gia đình này có tỉ lệ mắc ung thư cao hơn. Một số nghiên cứu gần đây chứng minh nguy cơ mắc bệnh này có liên quan đến đột biến gen.
Một trong những yếu tố khác nữa là do bệnh lành tính lâu năm có thể tác động bởi biến đổi về mặt sinh lí trong dạ dày thay đổi, gây nên ung thư dạ dày.
Một số yếu tố nguy cơ khác nữa ví dụ như là nhóm máu, người nhóm máu A có tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao hơn những nhóm máu khác...
Nói về phương pháp để phát hiện bệnh sớm ung thư dạ dày, ThS.BS. Nguyễn Văn Hải Vân – Phó Khoa ngoại 1 – Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng cho biết: Việc phát hiện sàng lọc sớm ung thư dạ dày hiện nay thì phương pháp hữu hiệu nhất vẫn là phương pháp nội soi dạ dày bằng ống mềm. Phương pháp này chúng ta có thể quan sát được toàn bộ niêm mạc của dạ dày để đánh giá tổn thương và nếu có tổn thương chúng ta có thể sinh thiết để chẩn đoán sớm và có kế hoạch can thiệp kịp thời.
Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng cũng đã triển khai hoạt động tuyên truyền, vận động người dân đi khám tầm soát, nội soi dạ dày khi có các triệu chứng bất thường hoặc đi khám đi kỳ 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện các triệu chứng của ung thư dạ dày.
ThS.BS. Nguyễn Văn Hải Vân cũng khuyến cáo: Ung thư dạ dày hoàn toàn có thể phòng ngừa và phát hiện sớm, do đó người dân nên:
- Duy trì chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng hợp lý, ăn các thức ăn chứa nhiều vitamin A, B, E; Ăn nhiều trái cây và chất xơ.
- Hạn chế ăn đồ mặn và bảo quản bằng muối sẽ có các hợp chất Nitrit và amin thứ cấp làm thay đổi các chất gây nên ung thư.
- Hạn chế ăn đồ ăn chiên, nướng vì qua quá trình chế biến thì có thể có các chất gây ung thư.
- Từ bỏ thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, sử dụng chất kích thích vì sử dụng những chất này không chỉ gây ra ung thư dạ dày mà có thể gây ra các loại ung thư khác như ung thư phổi.
- Nên có chế độ nghỉ ngơi, luyện tập thể dục thể thao hợp lý, điều độ và duy trì hàng ngày.
Và quan trọng nhất là chúng ta phải khám sức khỏe định kỳ và tầm soát để phát hiện sớm ung thư dạ dày. Hiện nay, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng cũng đã triển khai rất nhiều gói tầm soát và phát hiện sớm ung thư, trong đó có ung thư dạ dày. Nếu phát hiện sớm thì việc điều trị và can thiệp sẽ hiệu quả và kéo dài sự sống cho bệnh nhân.
Minh Hiền