Các dịch bệnh có nguy cơ gia tăng dịp cận Tết và các biện pháp phòng ngừa
- Thứ ba - 03/02/2026 01:45
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Những ngày cận Tết Nguyên đán, nhu cầu đi lại, giao lưu, tụ họp của người dân tăng cao, kéo theo nguy cơ gia tăng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong bối cảnh thời tiết chuyển mùa, độ ẩm cao, môi trường sinh hoạt thay đổi và mật độ tiếp xúc lớn, các chuyên gia y tế cảnh báo nguy cơ một số bệnh có khả năng tăng như Sốt xuất huyết, Tay chân miệng, Viêm màng não do não mô cầu.
Tại nước ta, chỉ tính riêng trong tháng 12, số ca mắc sốt xuất huyết, tay chân miệng và viêm màng não do não mô cầu đều tăng rõ rệt so với cùng kỳ. Riêng trong tháng 12, sốt xuất huyết ghi nhận hơn 24.600 ca mắc và 5 trường hợp tử vong; tay chân miệng phát hiện hơn 17.600 ca; viêm màng não do não mô cầu ghi nhận trên 100 trường hợp.
Sốt xuất huyết hiện vẫn là bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh lây truyền qua muỗi vằn, dễ bùng phát thành dịch khi điều kiện vệ sinh môi trường không đảm bảo. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc, xuất huyết ồ ạt, suy đa tạng và tử vong nhanh chóng. Trong khi đó, tay chân miệng chủ yếu tấn công trẻ em, lây lan mạnh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây viêm não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp. Đặc biệt nguy hiểm là viêm màng não do não mô cầu - căn bệnh được ví như “sát thủ thầm lặng” bởi diễn tiến rất nhanh, có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong vòng 24 giờ sau khi khởi phát, ngay cả với người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Ngoài ba bệnh nói trên, các bệnh lây qua đường hô hấp và tiêu hóa như cúm mùa, Covid-19, sởi và các bệnh sốt phát ban cũng có nguy cơ tăng, nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
Trước thực tế này, ngành Y tế khuyến cáo người dân không chủ quan, cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh ngay từ sớm. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, ăn chín uống sôi, đảm bảo an toàn thực phẩm trong dịp lễ là những biện pháp cơ bản nhưng rất quan trọng.
Người dân cũng cần chú ý diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng quanh nhà để phòng chống sốt xuất huyết; giữ nhà cửa thông thoáng, hạn chế muỗi đốt, đặc biệt với trẻ nhỏ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, nôn ói, phát ban, lừ đừ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và theo dõi, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.
Bên cạnh các biện pháp vệ sinh và kiểm soát môi trường, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch được xác định là giải pháp then chốt trong phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định tiêm chủng là một phần thiết yếu của chăm sóc sức khỏe ban đầu và là công cụ hiệu quả để ngăn ngừa, kiểm soát các đợt bùng phát dịch. Vắc xin không chỉ bảo vệ cá nhân được tiêm mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, giảm nguy cơ lây lan và bảo vệ những nhóm dễ tổn thương nhất.
Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) ước tính, trong hơn 50 năm qua, các chương trình tiêm chủng trên toàn thế giới đã giúp cứu sống hàng trăm triệu trẻ em, làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Đối với trẻ em, việc tiêm chủng đầy đủ giúp hệ miễn dịch nhận diện và chống lại tác nhân gây bệnh, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, hạn chế biến chứng và tử vong.
WHO khuyến cáo các quốc gia cần duy trì và mở rộng độ bao phủ tiêm chủng, đặc biệt với các bệnh có nguy cơ bùng phát cao như sởi, ho gà, bạch hầu, viêm màng não và cúm mùa. Trước dịp Tết, cha mẹ cần rà soát sổ tiêm chủng của trẻ, đảm bảo trẻ đã được tiêm đủ và đúng lịch các vắc xin quan trọng như sởi - quai bị - rubella, cúm mùa, phế cầu khuẩn, viêm màng não mô cầu và Hib. Đây là những bệnh có khả năng gây biến chứng nặng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin. Bên cạnh đó, vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.
Bộ Y tế cho biết nguồn cung vắc xin hiện cơ bản được đảm bảo, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu tiêm chủng của người dân trong thời gian tới. Ngành y tế cũng yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý triệt để ổ dịch ngay từ ca bệnh đầu tiên, đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng./.
Thanh Trà
Sốt xuất huyết hiện vẫn là bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh lây truyền qua muỗi vằn, dễ bùng phát thành dịch khi điều kiện vệ sinh môi trường không đảm bảo. Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc, xuất huyết ồ ạt, suy đa tạng và tử vong nhanh chóng. Trong khi đó, tay chân miệng chủ yếu tấn công trẻ em, lây lan mạnh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây viêm não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp. Đặc biệt nguy hiểm là viêm màng não do não mô cầu - căn bệnh được ví như “sát thủ thầm lặng” bởi diễn tiến rất nhanh, có thể khiến người bệnh tử vong chỉ trong vòng 24 giờ sau khi khởi phát, ngay cả với người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Ngoài ba bệnh nói trên, các bệnh lây qua đường hô hấp và tiêu hóa như cúm mùa, Covid-19, sởi và các bệnh sốt phát ban cũng có nguy cơ tăng, nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.
Trước thực tế này, ngành Y tế khuyến cáo người dân không chủ quan, cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh ngay từ sớm. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, ăn chín uống sôi, đảm bảo an toàn thực phẩm trong dịp lễ là những biện pháp cơ bản nhưng rất quan trọng.
Người dân cũng cần chú ý diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng quanh nhà để phòng chống sốt xuất huyết; giữ nhà cửa thông thoáng, hạn chế muỗi đốt, đặc biệt với trẻ nhỏ. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, nôn ói, phát ban, lừ đừ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và theo dõi, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.
Bên cạnh các biện pháp vệ sinh và kiểm soát môi trường, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch được xác định là giải pháp then chốt trong phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định tiêm chủng là một phần thiết yếu của chăm sóc sức khỏe ban đầu và là công cụ hiệu quả để ngăn ngừa, kiểm soát các đợt bùng phát dịch. Vắc xin không chỉ bảo vệ cá nhân được tiêm mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, giảm nguy cơ lây lan và bảo vệ những nhóm dễ tổn thương nhất.
Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) ước tính, trong hơn 50 năm qua, các chương trình tiêm chủng trên toàn thế giới đã giúp cứu sống hàng trăm triệu trẻ em, làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Đối với trẻ em, việc tiêm chủng đầy đủ giúp hệ miễn dịch nhận diện và chống lại tác nhân gây bệnh, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, hạn chế biến chứng và tử vong.
WHO khuyến cáo các quốc gia cần duy trì và mở rộng độ bao phủ tiêm chủng, đặc biệt với các bệnh có nguy cơ bùng phát cao như sởi, ho gà, bạch hầu, viêm màng não và cúm mùa. Trước dịp Tết, cha mẹ cần rà soát sổ tiêm chủng của trẻ, đảm bảo trẻ đã được tiêm đủ và đúng lịch các vắc xin quan trọng như sởi - quai bị - rubella, cúm mùa, phế cầu khuẩn, viêm màng não mô cầu và Hib. Đây là những bệnh có khả năng gây biến chứng nặng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin. Bên cạnh đó, vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.
Bộ Y tế cho biết nguồn cung vắc xin hiện cơ bản được đảm bảo, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu tiêm chủng của người dân trong thời gian tới. Ngành y tế cũng yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý triệt để ổ dịch ngay từ ca bệnh đầu tiên, đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng./.
Thanh Trà