Đà Nẵng siết chặt giám sát muỗi truyền bệnh Chikungunya
- Thứ hai - 25/08/2025 22:42
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Với vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế và là thành phố du lịch, mỗi tuần đón hàng trăm nghìn lượt khách, Đà Nẵng là địa phương có nguy cơ cao dịch bệnh xâm nhập nên tăng cường kiểm soát chặt chẽ từ sớm, từ xa.
Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi liên tục xuất hiện tại nhiều quốc gia, nguy cơ bệnh Chikungunya xâm nhập vào Việt Nam không thể xem nhẹ. Là một địa phương có cửa khẩu quốc tế, có cảng biển, sân bay và lượng khách du lịch lớn, thành phố Đà Nẵng đang được xem là “điểm nóng ” nếu bệnh dịch này xuất hiện. Chính vì vậy, ngành Y tế tỉnh đã sớm xác định công tác giám sát véc tơ truyền bệnh là tuyến phòng thủ trọng yếu và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh (CDC Đà Nẵng) là một trong những đơn vị giữ vai trò nòng cốt.
Bệnh Chikungunya – mối nguy mới nổi ở khu vực nhiệt đới
Chikungunya được phát hiện lần đầu tại châu Phi và nhanh chóng lan sang nhiều quốc gia vùng nhiệt đới, trong đó có Đông Nam Á. Bệnh thường gây ra những đợt bùng phát lớn, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn người.
Triệu chứng đặc trưng của bệnh là sốt cao khởi phát đột ngột (thường trên 38,5 độ C), kèm đau khớp dữ dội, viêm khớp, cứng khớp. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp phải mệt mỏi, nhức đầu, phát ban. Trong đó, đau khớp được coi là dấu hiệu phân biệt quan trọng, có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí hàng tuần, gây ảnh hưởng nặng nề đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày.
Điểm đáng lo ngại là biểu hiện của bệnh dễ nhầm lẫn với sốt xuất huyết Dengue, dẫn tới nguy cơ bỏ sót trong chẩn đoán, khiến dịch bệnh có thể lan truyền âm thầm trong cộng đồng.
Các chuyên gia dịch tễ học cảnh báo: Với điều kiện khí hậu nóng ẩm, mật độ dân cư cao, nhiều khu vực đô thị hóa nhanh và lượng khách quốc tế lớn, Việt Nam nói chung và Tp. Đà Nẵng nói riêng hội tụ đủ điều kiện để bệnh xâm nhập và bùng phát nếu không được giám sát chặt chẽ.
CDC Đà Nẵng: Chủ động từ sớm, hành động từ xa
Nhận thức rõ nguy cơ, ngay sau khi Sở Y tế ban hành công văn số 1326/SYT-NVY ngày 11/8/2025 về việc khẩn trương triển khai biện pháp phòng, chống bệnh Chikungunya, CDC Đà Nẵng đã ban hành công văn số 410/TTKSBT-PCBTN ngày 11/8/2025, chỉ đạo các đơn vị y tế dự phòng địa phương vào cuộc.
Điểm nhấn trong chỉ đạo là tinh thần “chủ động – giám sát từ xa – ứng phó từ sớm”. Không chờ đợi đến khi có ca bệnh, CDC đã coi giám sát, kiểm soát véc tơ truyền bệnh là nhiệm vụ then chốt, giúp nhận diện sớm nguy cơ dịch bệnh.
Các hoạt động được triển khai đồng bộ bao gồm:
– Giám sát muỗi trưởng thành, lăng quăng bọ gậy để đánh giá mật độ và khả năng lây truyền bệnh.
– Đánh giá môi trường nguy cơ: rà soát các khu vực có điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản như nước đọng trong chai lọ, phế thải, chum vại không đậy nắp.
– Phối hợp mạnh mẽ: duy trì giám sát thường xuyên với Khoa Kiểm dịch Y tế Quốc tế tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay, đặc biệt là khu vực sân bay Đà Nẵng, cảng biển – những “cửa ngõ” ra vào của thành phố.
– Can thiệp kịp thời tại chỗ: khi phát hiện các điểm có chỉ số véc tơ cao vượt ngưỡng, CDC phối hợp ngay với y tế cơ sở triển khai phun hóa chất, diệt bọ gậy, kết hợp truyền thông trực tiếp cho người dân.
Góc nhìn từ đơn vị chuyên môn
Chia sẻ về công tác phòng chống Chikungunya, BS CKII. Nguyễn Đại Vĩnh – Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đà Nẵngcho biết: trung bình mỗi tuần tại Cửa khẩu Sân bay quốc tế Đà Nẵng và Cửa khẩu Cảng biển Đà Nẵng, có hơn 850 lượt phương tiện xuất nhập cảnh, với khoảng 150.000 lượt hành khách đến từ nhiều quốc gia, trong đó có những nơi đang ghi nhận ca mắc Chikungunya như Hàn Quốc, Hong Kong, Macau, Thái Lan, Singapore… Chính vì thế, đơn vị đã tăng cường hoạt động kiểm dịch tại cửa khẩu nhằm phát hiện sớm khi có ca bệnh xâm nhập vào thành phố. Trung tâm cũng phối hợp với các cơ quan, đơn vị hoạt động tại các khu vực cửa khẩu, đề nghị tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Chikungunya như duy trì vệ sinh môi trường, xử lý các điểm nguy cơ phát sinh muỗi, phối hợp chặt chẽ trong giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.
Giám sát véc tơ truyền bệnh chính là tuyến phòng thủ quan trọng trong công tác phòng dịch. Thay vì đợi có ca bệnh rồi mới ứng phó, chúng tôi coi việc theo dõi mật độ muỗi, sự hiện diện của lăng quăng, bọ gậy là cách nhận diện sớm nguy cơ. Dữ liệu thu thập tại thực địa không chỉ giúp cảnh báo sớm, mà còn là cơ sở khoa học để đưa ra các quyết định về phun diệt, vệ sinh môi trường và định hướng truyền thông. Nhờ vậy, chúng ta có thể chủ động phòng dịch từ xa, giảm thiểu tối đa nguy cơ dịch bùng phát trong cộng đồng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sự di chuyển, giao lưu quốc tế ngày càng lớn, nguy cơ dịch bệnh mới xâm nhập là hiện hữu. Chính vì thế, công tác giám sát véc tơ không chỉ phục vụ riêng cho Chikungunya mà còn góp phần quan trọng trong kiểm soát sốt xuất huyết Dengue và các bệnh truyền qua muỗi khác.
Để kiểm soát tốt dịch bệnh, CDC Đà Nẵng đã đề nghị Trung tâm Y tế các khu vực tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, đặc biệt là giám sát các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ (sốt cao, đau nhức khớp, đau đầu, mệt mỏi và nổi ban) tại các cơ sở y tế và tại cộng đồng, nhất là những người có tiền sử đi về từ vùng có dịch. Phối hợp với các lực lượng địa phương thực hiện điều tra các chỉ số véctơ truyền bệnh Sốt xuất huyết hàng tuần làm cơ sở phân vùng nguy cơ để hướng dẫn Trạm Y tế tham mưu UBND xã, phường triển khai hiệu quả công tác diệt lăng quăng, bọ gậy.
Một trong những thành quả lớn nhất của hoạt động giám sát véc tơ là hệ thống dữ liệu cập nhật liên tục về nguy cơ dịch bệnh. Thông qua các chỉ số giám sát, CDC Đà Nẵng có thể dự báo sớm nguy cơ bùng phát dịch, đưa ra cảnh báo đến các địa phương. Dữ liệu cũng giúp xác định thời điểm và khu vực cần can thiệp, tránh tình trạng phun hóa chất ồ ạt, lãng phí nguồn lực. Sau mỗi chiến dịch vệ sinh môi trường, phun hóa chất, các chỉ số giám sát được đo lại để đánh giá hiệu quả thực tế, từ đó tối ưu hóa các biện pháp phòng chống. Nhờ vậy, công tác phòng chống dịch bệnh tại Tp. Đà Nẵng ngày càng đi vào chiều sâu, khoa học và chủ động hơn.
Gắn kết chặt chẽ với cộng đồng
CDC Đà Nẵng xác định: y tế dự phòng không thể thành công nếu thiếu sự đồng hành của người dân. Bởi lẽ, các nghiên cứu cho thấy, hầu hết ổ bọ gậy tồn tại ngay trong khuôn viên hộ gia đình. Vì vậy, việc tuyên truyền, hướng dẫn và kêu gọi sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định. Các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt lăng quăng được phát động thường xuyên, với sự tham gia của chính quyền địa phương, đoàn thể và cộng đồng dân cư, tạo thành phong trào đồng bộ, bền vững.
Tăng cường giám sát véc tơ muỗi truyền bệnh
Để phòng chống Chikungunya mỗi hộ gia đình, mỗi người dân cần đậy kín các dụng cụ chứa nước. Thay rửa bình hoa, bể cảnh ít nhất 1 lần/tuần. Thu gom, loại bỏ phế thải có khả năng đọng nước. Ngủ màn, mặc quần áo dài để phòng muỗi đốt. Khi có biểu hiện sốt cao, đau khớp bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm kịp thời./.
Tăng cường giám sát dịch bệnh tại sân bay quốc tế Đà Nẵng
Bệnh Chikungunya – mối nguy mới nổi ở khu vực nhiệt đới
Chikungunya được phát hiện lần đầu tại châu Phi và nhanh chóng lan sang nhiều quốc gia vùng nhiệt đới, trong đó có Đông Nam Á. Bệnh thường gây ra những đợt bùng phát lớn, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn người.
Triệu chứng đặc trưng của bệnh là sốt cao khởi phát đột ngột (thường trên 38,5 độ C), kèm đau khớp dữ dội, viêm khớp, cứng khớp. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp phải mệt mỏi, nhức đầu, phát ban. Trong đó, đau khớp được coi là dấu hiệu phân biệt quan trọng, có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí hàng tuần, gây ảnh hưởng nặng nề đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày.
Điểm đáng lo ngại là biểu hiện của bệnh dễ nhầm lẫn với sốt xuất huyết Dengue, dẫn tới nguy cơ bỏ sót trong chẩn đoán, khiến dịch bệnh có thể lan truyền âm thầm trong cộng đồng.
Các chuyên gia dịch tễ học cảnh báo: Với điều kiện khí hậu nóng ẩm, mật độ dân cư cao, nhiều khu vực đô thị hóa nhanh và lượng khách quốc tế lớn, Việt Nam nói chung và Tp. Đà Nẵng nói riêng hội tụ đủ điều kiện để bệnh xâm nhập và bùng phát nếu không được giám sát chặt chẽ.
CDC Đà Nẵng: Chủ động từ sớm, hành động từ xa
Nhận thức rõ nguy cơ, ngay sau khi Sở Y tế ban hành công văn số 1326/SYT-NVY ngày 11/8/2025 về việc khẩn trương triển khai biện pháp phòng, chống bệnh Chikungunya, CDC Đà Nẵng đã ban hành công văn số 410/TTKSBT-PCBTN ngày 11/8/2025, chỉ đạo các đơn vị y tế dự phòng địa phương vào cuộc.
Điểm nhấn trong chỉ đạo là tinh thần “chủ động – giám sát từ xa – ứng phó từ sớm”. Không chờ đợi đến khi có ca bệnh, CDC đã coi giám sát, kiểm soát véc tơ truyền bệnh là nhiệm vụ then chốt, giúp nhận diện sớm nguy cơ dịch bệnh.
Các hoạt động được triển khai đồng bộ bao gồm:
– Giám sát muỗi trưởng thành, lăng quăng bọ gậy để đánh giá mật độ và khả năng lây truyền bệnh.
– Đánh giá môi trường nguy cơ: rà soát các khu vực có điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản như nước đọng trong chai lọ, phế thải, chum vại không đậy nắp.
– Phối hợp mạnh mẽ: duy trì giám sát thường xuyên với Khoa Kiểm dịch Y tế Quốc tế tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay, đặc biệt là khu vực sân bay Đà Nẵng, cảng biển – những “cửa ngõ” ra vào của thành phố.
– Can thiệp kịp thời tại chỗ: khi phát hiện các điểm có chỉ số véc tơ cao vượt ngưỡng, CDC phối hợp ngay với y tế cơ sở triển khai phun hóa chất, diệt bọ gậy, kết hợp truyền thông trực tiếp cho người dân.
Góc nhìn từ đơn vị chuyên môn
Chia sẻ về công tác phòng chống Chikungunya, BS CKII. Nguyễn Đại Vĩnh – Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đà Nẵngcho biết: trung bình mỗi tuần tại Cửa khẩu Sân bay quốc tế Đà Nẵng và Cửa khẩu Cảng biển Đà Nẵng, có hơn 850 lượt phương tiện xuất nhập cảnh, với khoảng 150.000 lượt hành khách đến từ nhiều quốc gia, trong đó có những nơi đang ghi nhận ca mắc Chikungunya như Hàn Quốc, Hong Kong, Macau, Thái Lan, Singapore… Chính vì thế, đơn vị đã tăng cường hoạt động kiểm dịch tại cửa khẩu nhằm phát hiện sớm khi có ca bệnh xâm nhập vào thành phố. Trung tâm cũng phối hợp với các cơ quan, đơn vị hoạt động tại các khu vực cửa khẩu, đề nghị tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Chikungunya như duy trì vệ sinh môi trường, xử lý các điểm nguy cơ phát sinh muỗi, phối hợp chặt chẽ trong giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.
Giám sát véc tơ truyền bệnh chính là tuyến phòng thủ quan trọng trong công tác phòng dịch. Thay vì đợi có ca bệnh rồi mới ứng phó, chúng tôi coi việc theo dõi mật độ muỗi, sự hiện diện của lăng quăng, bọ gậy là cách nhận diện sớm nguy cơ. Dữ liệu thu thập tại thực địa không chỉ giúp cảnh báo sớm, mà còn là cơ sở khoa học để đưa ra các quyết định về phun diệt, vệ sinh môi trường và định hướng truyền thông. Nhờ vậy, chúng ta có thể chủ động phòng dịch từ xa, giảm thiểu tối đa nguy cơ dịch bùng phát trong cộng đồng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sự di chuyển, giao lưu quốc tế ngày càng lớn, nguy cơ dịch bệnh mới xâm nhập là hiện hữu. Chính vì thế, công tác giám sát véc tơ không chỉ phục vụ riêng cho Chikungunya mà còn góp phần quan trọng trong kiểm soát sốt xuất huyết Dengue và các bệnh truyền qua muỗi khác.
Để kiểm soát tốt dịch bệnh, CDC Đà Nẵng đã đề nghị Trung tâm Y tế các khu vực tăng cường giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, đặc biệt là giám sát các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ (sốt cao, đau nhức khớp, đau đầu, mệt mỏi và nổi ban) tại các cơ sở y tế và tại cộng đồng, nhất là những người có tiền sử đi về từ vùng có dịch. Phối hợp với các lực lượng địa phương thực hiện điều tra các chỉ số véctơ truyền bệnh Sốt xuất huyết hàng tuần làm cơ sở phân vùng nguy cơ để hướng dẫn Trạm Y tế tham mưu UBND xã, phường triển khai hiệu quả công tác diệt lăng quăng, bọ gậy.
Một trong những thành quả lớn nhất của hoạt động giám sát véc tơ là hệ thống dữ liệu cập nhật liên tục về nguy cơ dịch bệnh. Thông qua các chỉ số giám sát, CDC Đà Nẵng có thể dự báo sớm nguy cơ bùng phát dịch, đưa ra cảnh báo đến các địa phương. Dữ liệu cũng giúp xác định thời điểm và khu vực cần can thiệp, tránh tình trạng phun hóa chất ồ ạt, lãng phí nguồn lực. Sau mỗi chiến dịch vệ sinh môi trường, phun hóa chất, các chỉ số giám sát được đo lại để đánh giá hiệu quả thực tế, từ đó tối ưu hóa các biện pháp phòng chống. Nhờ vậy, công tác phòng chống dịch bệnh tại Tp. Đà Nẵng ngày càng đi vào chiều sâu, khoa học và chủ động hơn.
Gắn kết chặt chẽ với cộng đồng
CDC Đà Nẵng xác định: y tế dự phòng không thể thành công nếu thiếu sự đồng hành của người dân. Bởi lẽ, các nghiên cứu cho thấy, hầu hết ổ bọ gậy tồn tại ngay trong khuôn viên hộ gia đình. Vì vậy, việc tuyên truyền, hướng dẫn và kêu gọi sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định. Các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt lăng quăng được phát động thường xuyên, với sự tham gia của chính quyền địa phương, đoàn thể và cộng đồng dân cư, tạo thành phong trào đồng bộ, bền vững.
Để phòng chống Chikungunya mỗi hộ gia đình, mỗi người dân cần đậy kín các dụng cụ chứa nước. Thay rửa bình hoa, bể cảnh ít nhất 1 lần/tuần. Thu gom, loại bỏ phế thải có khả năng đọng nước. Ngủ màn, mặc quần áo dài để phòng muỗi đốt. Khi có biểu hiện sốt cao, đau khớp bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm kịp thời./.
Phước An