Công tác dân số và phát triển Đà Nẵng trước những yêu cầu mới
- Thứ ba - 03/02/2026 00:05
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đối với thành phố Đà Nẵng, việc nhìn nhận đúng thực trạng và xác định rõ định hướng triển khai công tác dân số trong giai đoạn tới có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Năm 2025, trong bối cảnh tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính có nhiều thay đổi, công tác dân số và phát triển của thành phố đã được những thành tích nổi bật; các chỉ tiêu cơ bản được giữ vững. Các thành viên Ban Chỉ đạo, Sở Y tế, Chi cục Dân số và các địa phương đã chủ động tham mưu, phối hợp triển khai các chương trình, kế hoạch dân số gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Đà Nẵng hiện có quy mô dân số hơn 3 triệu người; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên duy trì ở mức hợp lý; tổng tỷ suất sinh tại khu vực Đà Nẵng cũ đạt 2,04 con/phụ nữ. Đây là những chỉ số quan trọng, phản ánh sự ổn định tương đối của quy mô và cơ cấu dân số trong giai đoạn hiện nay.
Cùng với đó, công tác nâng cao chất lượng dân số tiếp tục được triển khai và đạt nhiều kết quả rõ nét. Hoạt động sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh được duy trì và mở rộng, với tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh đạt trên 90%, tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt khoảng 93%. Công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi từng bước được quan tâm, với khoảng 90% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần trong năm. Những kết quả này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong việc gắn công tác dân số với chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân số và phát triển của thành phố cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Mức sinh tại một số khu vực có xu hướng giảm; quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh; nhu cầu chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội cho người cao tuổi ngày càng gia tăng. Cùng với đó, yêu cầu nâng cao chất lượng dân số trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững đặt ra nhiều áp lực đối với hệ thống y tế và các ngành liên quan.
Ngoài ra, việc tổ chức và triển khai công tác dân số tại cơ sở còn gặp khó khăn trong quá trình thích ứng với mô hình tổ chức mới. Điều này đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt về phương thức triển khai, nguồn lực và cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương nhằm bảo đảm các hoạt động dân số được duy trì ổn định, không bị gián đoạn.
Trước những yêu cầu mới đó, thành phố Đà Nẵng xác định rõ các định hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. ThS. Trương Quang Bình - Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh rằng, công tác dân số hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát quy mô dân số mà cần được tiếp cận toàn diện hơn, gắn với các yếu tố về cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Việc đánh giá đúng thực trạng là cơ sở quan trọng để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trong giai đoạn tới.
Trước hết, tiếp tục thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Trung ương và thành phố về công tác dân số và phát triển trong tình hình mới. Bên cạnh đó, tiếp tục điều chỉnh quy mô và cơ cấu dân số theo hướng hợp lý, triển khai các giải pháp duy trì và nâng dần mức sinh; kiểm soát và duy trì tỷ số giới tính khi sinh ở mức cân bằng tự nhiên. Chính sách dân số được gắn kết chặt chẽ với các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục, nhà ở, phát triển nguồn nhân lực và thu hút dân cư chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.
Nâng cao chất lượng dân số tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt, với trọng tâm là tăng cường sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh; đẩy mạnh tư vấn tiền hôn nhân; chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, bà mẹ và trẻ em; đồng thời thúc đẩy các chương trình nâng cao thể lực, tầm vóc con người Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, thành phố chủ động thích ứng với già hóa dân số và phát huy vai trò của người cao tuổi thông qua việc triển khai đồng bộ các chính sách chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội; phát triển các mô hình chăm sóc ban ngày, chăm sóc dài hạn và chăm sóc tại cộng đồng; chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn già hóa dân số nhanh trong thời gian tới.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân số và phát triển cũng được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Thành phố tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu dân số, kết nối với hệ thống y tế và cơ sở dữ liệu dùng chung; ứng dụng công nghệ số trong truyền thông, quản lý, giám sát chỉ tiêu dân số, phục vụ công tác dự báo và hoạch định chính sách.
Bên cạnh đó, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và phương thức triển khai công tác dân số theo mô hình mới; tăng cường vai trò của Ban Chỉ đạo và công tác phối hợp liên ngành, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng trong thực hiện công tác dân số và phát triển trên địa bàn thành phố.
Để thực hiện tốt các nội dung nêu trên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi - Trưởng Ban chỉ đạo công tác dân số và phát triển thành phố đã đề nghị Sở Y tế, Chi cục Dân số khẩn trương tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ công tác dân số và phát triển năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030; cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, định kỳ báo cáo Ban Chỉ đạo và UBND thành phố. Các sở, ban, ngành, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai tại cơ quan, đơn vị, địa phương; bố trí nguồn lực phù hợp; tăng cường phối hợp để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ công tác dân số và phát triển.
Với các định hướng và nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định, công tác dân số và phát triển của thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dân số và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.
An Nhiên
Đà Nẵng hiện có quy mô dân số hơn 3 triệu người; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên duy trì ở mức hợp lý; tổng tỷ suất sinh tại khu vực Đà Nẵng cũ đạt 2,04 con/phụ nữ. Đây là những chỉ số quan trọng, phản ánh sự ổn định tương đối của quy mô và cơ cấu dân số trong giai đoạn hiện nay.
Cùng với đó, công tác nâng cao chất lượng dân số tiếp tục được triển khai và đạt nhiều kết quả rõ nét. Hoạt động sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh được duy trì và mở rộng, với tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh đạt trên 90%, tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt khoảng 93%. Công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi từng bước được quan tâm, với khoảng 90% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần trong năm. Những kết quả này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong việc gắn công tác dân số với chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân số và phát triển của thành phố cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Mức sinh tại một số khu vực có xu hướng giảm; quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh; nhu cầu chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội cho người cao tuổi ngày càng gia tăng. Cùng với đó, yêu cầu nâng cao chất lượng dân số trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững đặt ra nhiều áp lực đối với hệ thống y tế và các ngành liên quan.
Đà Nẵng đang đối mặt với mức sinh giảm và già hóa dân số nhanh (Ảnh: Đăng Khoa)
Ngoài ra, việc tổ chức và triển khai công tác dân số tại cơ sở còn gặp khó khăn trong quá trình thích ứng với mô hình tổ chức mới. Điều này đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt về phương thức triển khai, nguồn lực và cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành, địa phương nhằm bảo đảm các hoạt động dân số được duy trì ổn định, không bị gián đoạn.
Trước những yêu cầu mới đó, thành phố Đà Nẵng xác định rõ các định hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. ThS. Trương Quang Bình - Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh rằng, công tác dân số hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát quy mô dân số mà cần được tiếp cận toàn diện hơn, gắn với các yếu tố về cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Việc đánh giá đúng thực trạng là cơ sở quan trọng để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trong giai đoạn tới.
Trước hết, tiếp tục thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Trung ương và thành phố về công tác dân số và phát triển trong tình hình mới. Bên cạnh đó, tiếp tục điều chỉnh quy mô và cơ cấu dân số theo hướng hợp lý, triển khai các giải pháp duy trì và nâng dần mức sinh; kiểm soát và duy trì tỷ số giới tính khi sinh ở mức cân bằng tự nhiên. Chính sách dân số được gắn kết chặt chẽ với các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục, nhà ở, phát triển nguồn nhân lực và thu hút dân cư chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.
Nâng cao chất lượng dân số tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt, với trọng tâm là tăng cường sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh; đẩy mạnh tư vấn tiền hôn nhân; chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, bà mẹ và trẻ em; đồng thời thúc đẩy các chương trình nâng cao thể lực, tầm vóc con người Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, thành phố chủ động thích ứng với già hóa dân số và phát huy vai trò của người cao tuổi thông qua việc triển khai đồng bộ các chính sách chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội; phát triển các mô hình chăm sóc ban ngày, chăm sóc dài hạn và chăm sóc tại cộng đồng; chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn già hóa dân số nhanh trong thời gian tới.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân số và phát triển cũng được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Thành phố tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu dân số, kết nối với hệ thống y tế và cơ sở dữ liệu dùng chung; ứng dụng công nghệ số trong truyền thông, quản lý, giám sát chỉ tiêu dân số, phục vụ công tác dự báo và hoạch định chính sách.
Bên cạnh đó, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và phương thức triển khai công tác dân số theo mô hình mới; tăng cường vai trò của Ban Chỉ đạo và công tác phối hợp liên ngành, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng trong thực hiện công tác dân số và phát triển trên địa bàn thành phố.
Phó Chủ tịch UBND TP. Nguyễn Thị Anh Thi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Tổng kết công tác Dân số và phát triển năm 2025
Để thực hiện tốt các nội dung nêu trên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi - Trưởng Ban chỉ đạo công tác dân số và phát triển thành phố đã đề nghị Sở Y tế, Chi cục Dân số khẩn trương tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ công tác dân số và phát triển năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030; cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, định kỳ báo cáo Ban Chỉ đạo và UBND thành phố. Các sở, ban, ngành, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai tại cơ quan, đơn vị, địa phương; bố trí nguồn lực phù hợp; tăng cường phối hợp để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ công tác dân số và phát triển.
Với các định hướng và nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định, công tác dân số và phát triển của thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dân số và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.
An Nhiên