Vắc xin VA-MENGOC-BC: phòng bệnh Viêm màng não do não mô cầu
- Thứ năm - 02/10/2025 22:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Vắc xin VA-Mengoc-BC phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu khuẩn Meningococcal tuýp B và C gây ra.
I. BỆNH VIÊM MÀNG NÃO DO NÃO MÔ CẦU (Neisseria meningitidis)
1. Tác nhân gây bệnh:
- Não mô cầu là tác nhân đứng 2 trong các nguyên nhân gây viêm màng não mủ ở trẻ em. Vi khuẩn có hình hạt cà phê thường thấy đứng thành đôi hoặc đám nhỏ khi soi dưới kính hiển vi.
- Phân loại:
+ Dựa vào lớp vỏ polysaccharide của vi khuẩn có thể phân loại thành nhiều nhóm huyết thanh: A, B, C, 29-E, H, I, K, L, W-135, X, Y, Z.
+ Dựa vào lớp vách protein ở màng ngoài, phân typ đặc hiệu, não mô cầu nhóm B có 12 typ.
2. Đặc điểm bệnh:
- Bệnh lây qua đường hô hấp và có khả năng gây thành dịch.
- Bệnh phát triển trong điều kiện không thuận lợi cho cơ thể như mặc không đủ ấm, cảm lạnh, môi trường đông đúc, (nhà trẻ, trường học, ký túc xá, doanh trại quân đội), vi khuẩn đi vào máu gây viêm màng não mủ. Hiếm hơn nó có thể gây nhiễm khuẩn tối cấp rất nặng, sốt cao, phát ban, tử vong cao do xuất huyết tuyến thượng thận.
- Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên tới 50% nếu không điều trị kịp thời. Ngay cả khi đã được điều trị, có tới 2/10 bệnh nhân sống sót có di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt, đoạn chi và các rối loạn thần kinh khác.
3. Phòng bệnh:
- Không đặc hiệu: cho trẻ em mặc ấm về mùa lạnh, phát hiện người lành mang trùng, phát hiện sớm và cách ly bệnh nhân.
- Đặc hiệu: hiện nay vaccine hỗn hợp bao gồm polysaccharide từ 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W135 và vaccine não mô cầu B, C tỏ rất hiệu quả trong phòng bệnh.
II. VACCINE NÃO MÔ CẦU B-C
1. Tên vaccine: VA-MENGOC-BC
2. Nhà sản xuất: Instituto Finlay de Vacunas (Cu Ba)
3. Thành phần: phức hợp gồm màng ngoài tinh khiết nhóm huyết thanh B và polysaccharide vỏ nhóm huyết thanh C của vi khuẩn não mô cầu, tá dược.
4. Chỉ định: cho đối tượng từ đủ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.
5. Liều dùng: 2 liều 0,5 ml cách nhau sáu đến tám tuần.
6. Chống chỉ định: quá mẫn bất cứ thành phần nào của vaccine, sốt, nhiễm khuẩn cấp tính, dị ứng tiến triển, bệnh mãn tính mất bù, phụ nữ có thai và cho con bú (vì chưa có nghiên cứu trên nhóm này).
7. Đường tiêm: tiêm bắp.
8. Thận trọng: sau tiêm cần đợi theo dõi 30 phút trước khi thực hiện các hoạt động thường ngày.
9. Tác dụng phụ: ghi nhận đau, nổi ban đỏ cứng vùng tiêm có tần suất khác nhau, xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau tiêm và có xu hướng biến mất sau 72 giờ sau khi tiêm; toàn thân ghi nhận có sốt 38 độ, sốt 39 độ ít gặp hơn.
III. MỘT SỐ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Câu 1: Sau tiêm vaccine não mô cầu B-C có thể gặp tác dụng phụ gì?
Tác dụng thường gặp là sốt, đau tại chỗ, thường xuất hiện trong 24 giờ đầu và biến mất sau 72 giờ. Do đó cần theo dõi trẻ chặt ít nhất 24 giờ sau tiêm. Nếu có sốt nhẹ dưới 38.5 độ C thì cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, bú mẹ nhiều hơn, lau khăn ấm ở trán, nách, bẹn. Sốt trên 38.5 độ kéo dài trên 2 tiếng có thể dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của cán bộ y tế.
Câu 2: Sau khi tiêm vaccine não mô cầu B-C thì ăn uống, sinh hoạt như thế nào, có cần kiêng cử gì không?
Sau khi tiêm vaccine não mô cầu B-C khách hàng vẫn ăn uống sinh hoạt bình thường, hiện tại chưa có khuyến cáo nào đặc biệt. Tuy nhiên cần lưu ý ở lại theo dõi tại điểm tiêm 30 phút để phòng ngừa các phản ứng tối cấp và không nên vận động quá sức trong vòng 24 giờ đầu sau tiêm để cơ thể nghỉ ngơi, đáp ứng tốt với vaccine.
Câu 3: Đã tiêm não mô cầu B-C thì có cần tiêm não mô cầu ACYW-135 không?
Não mô cầu được phân loại thành nhiều nhóm huyết thanh, typ vi khuẩn dựa trên cấu trúc. Cần tiêm ngừa cả hai loại vaccine nếu muốn có bảo vệ đầy đủ trước các nhóm, typ phổ biến hay gây bệnh.
Nếu bạn có thêm câu hỏi hoặc cần tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng hoặc gọi hotline 1900.988.975 - Ấn phím 1 hoặc 2.
(Giá vắc xin dịch vụ tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Đà Nẵng tại: https://ksbtdanang.vn/services/tiem-chung.html )
1. Tác nhân gây bệnh:
- Não mô cầu là tác nhân đứng 2 trong các nguyên nhân gây viêm màng não mủ ở trẻ em. Vi khuẩn có hình hạt cà phê thường thấy đứng thành đôi hoặc đám nhỏ khi soi dưới kính hiển vi.
- Phân loại:
+ Dựa vào lớp vỏ polysaccharide của vi khuẩn có thể phân loại thành nhiều nhóm huyết thanh: A, B, C, 29-E, H, I, K, L, W-135, X, Y, Z.
+ Dựa vào lớp vách protein ở màng ngoài, phân typ đặc hiệu, não mô cầu nhóm B có 12 typ.
2. Đặc điểm bệnh:
- Bệnh lây qua đường hô hấp và có khả năng gây thành dịch.
- Bệnh phát triển trong điều kiện không thuận lợi cho cơ thể như mặc không đủ ấm, cảm lạnh, môi trường đông đúc, (nhà trẻ, trường học, ký túc xá, doanh trại quân đội), vi khuẩn đi vào máu gây viêm màng não mủ. Hiếm hơn nó có thể gây nhiễm khuẩn tối cấp rất nặng, sốt cao, phát ban, tử vong cao do xuất huyết tuyến thượng thận.
- Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên tới 50% nếu không điều trị kịp thời. Ngay cả khi đã được điều trị, có tới 2/10 bệnh nhân sống sót có di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt, đoạn chi và các rối loạn thần kinh khác.
3. Phòng bệnh:
- Không đặc hiệu: cho trẻ em mặc ấm về mùa lạnh, phát hiện người lành mang trùng, phát hiện sớm và cách ly bệnh nhân.
- Đặc hiệu: hiện nay vaccine hỗn hợp bao gồm polysaccharide từ 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W135 và vaccine não mô cầu B, C tỏ rất hiệu quả trong phòng bệnh.
II. VACCINE NÃO MÔ CẦU B-C
1. Tên vaccine: VA-MENGOC-BC
2. Nhà sản xuất: Instituto Finlay de Vacunas (Cu Ba)
3. Thành phần: phức hợp gồm màng ngoài tinh khiết nhóm huyết thanh B và polysaccharide vỏ nhóm huyết thanh C của vi khuẩn não mô cầu, tá dược.
4. Chỉ định: cho đối tượng từ đủ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.
5. Liều dùng: 2 liều 0,5 ml cách nhau sáu đến tám tuần.
6. Chống chỉ định: quá mẫn bất cứ thành phần nào của vaccine, sốt, nhiễm khuẩn cấp tính, dị ứng tiến triển, bệnh mãn tính mất bù, phụ nữ có thai và cho con bú (vì chưa có nghiên cứu trên nhóm này).
7. Đường tiêm: tiêm bắp.
8. Thận trọng: sau tiêm cần đợi theo dõi 30 phút trước khi thực hiện các hoạt động thường ngày.
9. Tác dụng phụ: ghi nhận đau, nổi ban đỏ cứng vùng tiêm có tần suất khác nhau, xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau tiêm và có xu hướng biến mất sau 72 giờ sau khi tiêm; toàn thân ghi nhận có sốt 38 độ, sốt 39 độ ít gặp hơn.
III. MỘT SỐ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Câu 1: Sau tiêm vaccine não mô cầu B-C có thể gặp tác dụng phụ gì?
Tác dụng thường gặp là sốt, đau tại chỗ, thường xuất hiện trong 24 giờ đầu và biến mất sau 72 giờ. Do đó cần theo dõi trẻ chặt ít nhất 24 giờ sau tiêm. Nếu có sốt nhẹ dưới 38.5 độ C thì cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, bú mẹ nhiều hơn, lau khăn ấm ở trán, nách, bẹn. Sốt trên 38.5 độ kéo dài trên 2 tiếng có thể dùng thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của cán bộ y tế.
Câu 2: Sau khi tiêm vaccine não mô cầu B-C thì ăn uống, sinh hoạt như thế nào, có cần kiêng cử gì không?
Sau khi tiêm vaccine não mô cầu B-C khách hàng vẫn ăn uống sinh hoạt bình thường, hiện tại chưa có khuyến cáo nào đặc biệt. Tuy nhiên cần lưu ý ở lại theo dõi tại điểm tiêm 30 phút để phòng ngừa các phản ứng tối cấp và không nên vận động quá sức trong vòng 24 giờ đầu sau tiêm để cơ thể nghỉ ngơi, đáp ứng tốt với vaccine.
Câu 3: Đã tiêm não mô cầu B-C thì có cần tiêm não mô cầu ACYW-135 không?
Não mô cầu được phân loại thành nhiều nhóm huyết thanh, typ vi khuẩn dựa trên cấu trúc. Cần tiêm ngừa cả hai loại vaccine nếu muốn có bảo vệ đầy đủ trước các nhóm, typ phổ biến hay gây bệnh.
Nếu bạn có thêm câu hỏi hoặc cần tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng hoặc gọi hotline 1900.988.975 - Ấn phím 1 hoặc 2.
(Giá vắc xin dịch vụ tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Đà Nẵng tại: https://ksbtdanang.vn/services/tiem-chung.html )
Bs. Lê Thị Thanh Hoa