Sốt xuất huyết tiềm ẩn nguy cơ gia tăng, cần chủ động phòng bệnh từ sớm Đà Nẵng phát động Tuần lễ “Toàn dân đo huyết áp” năm 2026 Lãnh đạo Đà Nẵng thăm, tặng quà các đơn vị và người khuyết tật nhân Ngày người khuyết tật Việt Nam Đà Nẵng phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 Đà Nẵng: Thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật – Kiến tạo đột phá phát triển

Cảnh giác bệnh dại mùa nắng nóng

Thứ sáu - 24/04/2026 03:14

Bệnh Dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gần như luôn dẫn đến tử vong khi đã phát bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh Dại; một khi vi rút dại xâm nhập và người bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong là 100%.

Chủ động tiêm phòng dại cho chó, mèo, vật nuôi – bảo vệ gia đình và cộng đồng

Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh Dại tại Việt Nam những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Năm 2023, cả nước ghi nhận 82 ca tử vong; năm 2024 tăng lên 84 ca tại 32 tỉnh, thành phố. Riêng năm 2025, ghi nhận gần 60 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bước sang năm 2026, từ đầu năm đến nay đã có 10 trường hợp tử vong tại 8 tỉnh, thành phố; đồng thời phát hiện 42 ổ bệnh Dại trên động vật tại 26 xã thuộc 9 tỉnh, thành phố. Những con số này cho thấy mầm bệnh vẫn đang lưu hành rộng trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp tử vong đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không xử trí kịp thời sau phơi nhiễm.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang mùa hè, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh Dại. Nhiệt độ cao khiến đàn chó, mèo dễ bị kích động, trở nên hung dữ hơn, làm tăng nguy cơ cắn người; trong khi đó, việc quản lý và tiêm phòng vật nuôi ở một số nơi còn hạn chế, tạo điều kiện cho vi rút dại tiếp tục lưu hành và lây lan. Đây là thời điểm cần hết sức cảnh giác, bởi chỉ một vết cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Đường lây truyền của bệnh Dại
Bệnh Dại lây từ nước bọt của động vật nuôi như chó, mèo bị dại lây qua vết cắn, liếm hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó, mèo qua các vết thưng hở. Ngoài ra, vi rút dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 - 8 tuần và có thể kéo dài đến trên 1 năm, thời gian này phụ thuộc vào lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong.
Bệnh Dại có 2 thể: Thể cuồng và thể liệt
Thể cuồng, ngay khi bị nhiễm vi rút, nếu không tiêm vắc xin dại kịp thời, triệu chứng đầu tiên của người bệnh là sốt cao, đau đầu, sốt, mệt mỏi, cảm giác tê và đau ngay tại vết thương.
Khi vi rút xâm nhập sâu vào não bộ, người bệnh bắt đầu có biểu hiện mất ngủ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sợ gió, hành vi hung hăng, tăng tiết nước bọt, hạ huyết áp, lú lẫn, co thắt cơ bắp, ngưng tim.
Bệnh tiến triển tăng đến mức người bệnh không thể uống nước, không nuốt được, ăn uống trở nên cực kỳ khó khăn. Ở thể này, người bệnh sẽ chết chỉ sau 1 tuần kể từ ngày phát bệnh.
Thể liệt ít gặp hơn, thể này khiến người bệnh tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu, rối loạn đại tiện, liệt tay, chân. Người bệnh sẽ tử vong ngay nếu liệt lan đến cơ hô hấp. Khi phát dại, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn cho đến lúc chết.
Người nhiễm vi rút dại khi đã lên cơn dại thì tỷ lệ tử vong là gần như 100%, mặc dù vậy, bệnh Dại hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu người bị động vật nghi dại cắn được tiêm phòng vắc xin đúng và đầy đủ.
Xử trí khi bị động vật cắn để phòng bệnh Dại
Bệnh Dại hiện chưa có thuốc điều trị, do vậy việc tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng và cách điều trị duy nhất giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử.
Khi bị chó, mèo cắn hoặc nghi ngờ có tiếp xúc với chó, mèo có nhiễm dại, cần:
- Ngay lập tức rửa vết thương với xà phòng và nước trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa bằng nước. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để ngăn vi rút Dại xâm nhập vào cơ thể qa vết thương.
- Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn i-ốt, nếu có.
- Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị càng sớm càng tốt.
Lưu ý, tránh sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm. Tránh băng bó, đắp thuốc kín vết thương
Cách phòng bệnh dại
Cục Y tế dự phòng khuyến cáo:
- Khi con vật đã được xác định mắc bệnh Dại phải tiêu hủy ngay để ngăn chặn sự lây truyền bệnh sang súc vật khác và lây truyền sang người.
- Cách ly, theo dõi những con vật nghi mắc bệnh Dại, nhiễm bệnh Dại.
- Vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, môi trường thức ăn, chất thải, các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh.
- Tất cả chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch phải được nhốt, theo dõi.
- Tiêm bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch và các thôn tiếp giáp, tiêu hủy những con chó, mèo nếu không tiêm.
- Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, liếm hoặc tiếp xúc phải thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý vết thương, khám và điều trị dự phòng; tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam.

Hiện nay tại thành phố Đà Nẵng, các cơ sở của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đều có sẵn huyết thanh kháng dại và vắc xin phòng dại.
Cơ sở 1: 118 Lê Đình Lý, Phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.
Cơ sở 2: 129 Trưng Nữ Vương, Phường Bàn Thạch (Tam Kỳ cũ), thành phố Đà Nẵng.

Thanh Bình