Lãnh đạo Đà Nẵng thăm, tặng quà các đơn vị và người khuyết tật nhân Ngày người khuyết tật Việt Nam Đà Nẵng phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 Đà Nẵng: Thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật – Kiến tạo đột phá phát triển Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong lĩnh vực y tế theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP Đà Nẵng tổ chức Lễ mít tinh phát động Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4

Đà Nẵng: kiên trì giữ vững thành quả loại trừ sốt rét

Thứ sáu - 17/04/2026 05:45

Hơn 5 năm kể từ cột mốc lịch sử năm 2019, thành phố Đà Nẵng vẫn duy trì vững chắc thành quả loại trừ sốt rét. Đặc biệt, sau khi sáp nhập với tỉnh Quảng Nam từ tháng 7/2025, công tác này đã được nâng tầm thành một chiến lược liên vùng theo Kế hoạch số 73/KH-UBND về phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2026 trên địa bàn thành phố. Việc kết hợp giữa quản trị đô thị hiện đại và y dự phòng chuyên sâu được chú trọng để bảo vệ sức khỏe cho hơn 3 triệu dân.

Cán bộ y tế hướng dẫn cho người dân tẩm màn phòng sốt rét

Sự kiện hợp nhất theo Nghị quyết của Quốc hội đã đưa Đà Nẵng trở thành siêu đô thị với địa hình đan xen, trong đó bao gồm rừng núi cực kỳ phức tạp. Từ những quận trung tâm sầm uất, hiện đại, thành phố giờ đây quản lý cả vùng lõi rừng già Trường Sơn phía Tây. Thách thức lớn nhất đối với ngành Y tế sau sáp nhập chính là sự xuất hiện trở lại của các "vùng đệm" rừng núi - nơi loài muỗi Anopheles vẫn tồn tại tự nhiên. Đặc biệt, sự di biến động dân cư mạnh mẽ giữa vùng đô thị và vùng núi phía Tây cũ tiềm ẩn rủi ro lây truyền chéo, đòi hỏi một tư duy phòng dịch hoàn toàn mới.

Chặn đứng mầm bệnh ngay từ cửa ngõ

Để bảo vệ thành quả loại trừ, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đà Nẵng đã cụ thể hóa các mục tiêu từ Kế hoạch số 73/KH-UBND về phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2026 trên địa bàn thành phố. Theo đó, các chiến lược trọng tâm là chuyển dịch từ "phản ứng" sang "chủ động đánh chặn tầm xa" với các định hướng cụ thể:

Số hóa dữ liệu dịch tễ và giám sát 100% ca nghi ngờ: Quy định tất cả các trường hợp sốt có yếu tố dịch tễ (người đi rừng, ngủ rẫy, hoặc lao động từ vùng dịch trở về) phải được lấy lam máu xét nghiệm trong vòng 24 giờ. CDC Đà nẵng đã triển khai phần mềm quản lý dịch bệnh trực tuyến, cho phép các trạm y tế xã, phường báo cáo ngay lập tức thông tin ca bệnh về trung tâm điều hành. Điều này giúp các chuyên gia dịch tễ phân tích được sơ đồ di chuyển của mầm bệnh ngoại lai, từ đó khoanh vùng và cách ly nguồn lây ngay khi nó vừa xâm nhập vào cửa ngõ thành phố.

Xử lý "Vàng" 24/48 và kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu: Ngành y tế thực hiện nghiêm ngặt quy trình để phát hiện và báo cáo ca bệnh trong vòng 24 giờ; xác định mật độ ký sinh trùng trong 24 giờ; triển khai xử lý ổ bệnh dứt điểm trong 48 giờ. Mọi mẫu máu nghi ngờ đều được thực hiện song song test nhanh và soi kính hiển vi nhuộm Giemsa. Việc định danh chính xác các chủng ký sinh trùng (P falciparum, P vivax) là yếu tố sống còn để áp dụng phác đồ điều trị đặc hiệu sớm, ngăn chặn tối đa nguy cơ sốt rét ác tính và tử vong.

Kiểm soát véc tơ và nghiên cứu sự kháng hóa chất: Sau sáp nhập, các đoàn chuyên gia côn trùng học của CDC đã mở rộng mạng lưới bẫy muỗi đêm tại các huyện miền núi phía Tây như Nam Trà My, Phước Sơn. Không chỉ dừng lại ở việc đếm số lượng, CDC còn thực hiện các thử nghiệm thực địa về độ nhạy cảm của muỗi với hóa chất diệt. Việc này giúp thành phố lựa chọn loại hóa chất phun tồn lưu (IRS) hiệu quả nhất cho từng tiểu vùng khí hậu, đảm bảo không để xảy ra tình trạng nhờn thuốc của véc tơ truyền bệnh.

Sự đồng hành của cộng đồng và tầm nhìn loại trừ bền vững 2030

Hợp nhất địa giới đòi hỏi một chiến lược truyền thông có tính phân hóa sâu sắc. Theo định hướng của Kế hoạch số 73/KH-UBND, CDC Đà Nẵng đã kiện toàn mạng lưới y tế thôn bản tại 94 đơn vị hành chính xã, phường mới. Đội ngũ này đóng vai trò là "mắt xích" quan trọng nhất tại vùng núi cao. Họ không chỉ tuyên truyền bằng tiếng phổ thông mà còn vận dụng tiếng dân tộc địa phương để hướng dẫn bà con duy trì thói quen ngủ màn và tự giác khai báo y tế.
Tại các vùng giáp ranh rừng núi, CDC đẩy mạnh cung cấp các bộ "combo phòng bệnh" gồm màn tẩm hóa chất thế hệ mới và kem xua muỗi cho người dân đi rừng lâu ngày. Sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng, từ chỗ coi sốt rét là bệnh của "giàng" sang hiểu đúng về ký sinh trùng chính là thành tựu lớn nhất giúp Đà Nẵng duy trì ổn định cục diện dịch tễ suốt nhiều năm qua.
Tầm nhìn đến năm 2030, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng một "vành đai an toàn sốt rét" kiểu mẫu cho toàn bộ khu vực miền Trung. Thành phố đang đầu tư mạnh mẽ vào năng lực sinh học phân tử (RT-PCR) tại CDC. Đây là kỹ thuật đỉnh cao giúp phát hiện mầm bệnh ở mật độ cực thấp, ngay cả ở những người mang trùng không triệu chứng - vốn là "nguồn bệnh thầm lặng" nguy hiểm nhất trong giai đoạn hậu loại trừ. Việc phát hiện và điều trị sạch những người mang trùng ẩn này sẽ giúp loại bỏ hoàn toàn khả năng bệnh quay trở lại một cách triệt để.
Kết quả của những nỗ lực kiên trì này không chỉ là những con số báo cáo khô khan mà là sự bình yên, tin tưởng của người dân và du khách. Đà Nẵng hôm nay không chỉ là biểu tượng của sự bứt phá kinh tế mà còn khẳng định vai trò là trung tâm y tế chất lượng cao, an toàn và sẵn sàng ứng phó với mọi thách thức dịch bệnh. Quyết tâm giữ vững thành quả loại trừ sốt rét bền vững chính là lời khẳng định cho tinh thần trách nhiệm của thành phố vì sức khỏe cộng đồng, góp phần cùng cả nước tiến tới một Việt Nam không còn sốt rét vào năm 2030./.

An Nam