Mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành: Hướng đi hiệu quả cho bệnh nhân tổn thương tủy sống tại Đà Nẵng
Thứ ba - 31/03/2026 05:58
Phục hồi chức năng cho bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống không còn là câu chuyện của riêng một chuyên khoa. Tại Đà Nẵng, cách tiếp cận đa chuyên ngành đang dần thay đổi toàn diện quá trình điều trị, từ kiểm soát biến chứng đến phục hồi chức năng và tái hòa nhập cộng đồng. Nội dung này được chia sẻ tại Hội thảo khoa học “Phục hồi chức năng đa chuyên ngành sau tổn thương tủy sống - Quản lý toàn diện loét tỳ đè” do Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng tổ chức.
Hội thảo có sự góp mặt của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ y, bác sĩ tham gia chia sẻ kinh nghiệm
Mô hình đa chuyên ngành: hướng tiếp cận toàn diện cho bệnh nhân tổn thương tủy sống Tổn thương tủy sống là tình trạng để lại hậu quả nặng nề, kéo dài suốt đời. Người bệnh không chỉ mất khả năng vận động mà còn đối mặt với hàng loạt rối loạn về hô hấp, bài tiết, dinh dưỡng, tâm lý và nguy cơ biến chứng cao. Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, Đơn vị phục hồi chức năng tổn thương tủy sống được thành lập từ năm 2024, tiền thân thuộc khoa Đông y - Tổn thương tủy sống. Ngay trong năm đầu hoạt động, đơn vị đã tiếp nhận 247 lượt bệnh nhân. Năm 2025, Bệnh viện vẫn tiếp tục duy trì điều trị phục hồi cho khoảng 200 bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống cũ, và tiếp nhận thêm gần 80 bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống mới, trong đó có gần 50% bệnh nhân gặp di chứng tổn thương tủy sống cổ và 40%là di chứng tổn thương cột sống thắt lưng, 10 % là tổn thương các phần còn lại của tủy sống. Không chỉ tăng về số lượng, tính chất bệnh lý bệnh nhân điều trị tại bệnh viện ngày càng đa dạng.Nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng di chứng nặng, đã điều trị qua nhiều tuyến nhưng chưa phục hồi, kèm theo nhiều biến chứng như loét tì đè, nhiễm trùng, suy kiệt, rối loạn chức năng tiểu tiện và tâm lý. Đây chính là thách thức lớn, buộc phải thay đổi cách tiếp cận điều trị. Chia sẻ tại Hội thảo, TS.BS. Nguyễn Văn Dũng - Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng cho biết: “Mô hình đa chuyên ngành cho phép chúng tôi can thiệp đồng thời nhiều mặt, từ nội khoa, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, y học cổ truyển, điều dưỡng, dinh dưỡng, tâm lý lâm sàng,…giúp kiểm soát các biến chứng, đẩy nhanh tiến trình hồi phục của bệnh nhân. Mục tiêu không chỉ là điều trị mà là phục hồi toàn diện và giúp người bệnh sớm tái hòa nhập cộng đồng.” Mô hình được xây dựng với sự tham gia của nhiều chuyên ngành: bác sĩ phục hồi chức năng, y học cổ truyền, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, điều dưỡng, tâm lý lâm sàng, dinh dưỡng và công tác xã hội. Mỗi bệnh nhân được đánh giá toàn diện, xây dựng phác đồ cá thể hóa và theo dõi liên tục trong suốt quá trình điều trị. Điểm cốt lõi của mô hình là sự phối hợp chặt chẽ và liên tục giữa các chuyên khoa, đảm bảo người bệnh được chăm sóc toàn diện, đồng bộ, thay vì rời rạc như trước đây. Tại Hội thảo, ThS.BSCKII. Ngô Thị Kim Yến - Chủ tịch hội Y học thành phố Đà Nẵng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Bệnh viện trong việc triển khai mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành. Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc và phục hồi chức năng ngày càng gia tăng, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân tổn thương tủy sống, việc nâng cao năng lực chuyên môn, chia sẻ phương pháp điều trị và tăng cường phối hợp liên ngành là yếu tố then chốt nhằm cải thiện hiệu quả điều trị và chất lượng sống cho người bệnh. Loét tì đè trong điều trị tổn thương tủy sống: hướng tiếp cận mới Một trong những nội dung xuyên suốt hội thảo là vấn đề loét tì đè - biến chứng thường gặp ở bệnh nhân tổn thương tủy sống. Các báo cáo chuyên đề đã phân tích từ nguyên nhân, cơ chế đến các giải pháp can thiệp, cho thấy đây không chỉ là tổn thương tại chỗ mà còn liên quan chặt chẽ đến dinh dưỡng, vận động và chăm sóc toàn diện. Trước đây, việc điều trị chủ yếu dựa vào các phương pháp truyền thống, hiệu quả còn hạn chế, thời gian lành thương kéo dài. Hiện nay, các kỹ thuật hiện đại như hút áp lực âm (VAC) và công nghệ Plasma đã được đưa vào ứng dụng, mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị vết thương lâu liền. Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, hai phương pháp này đã được triển khai và bước đầu ghi nhận hiệu quả tích cực, đặc biệt ở các trường hợp loét tì đè nặng hoặc kéo dài.
Chăm sóc và điều trị bệnh nhân tổn thương tủy sống bị loét tì đè tại Bệnh viện
CNĐD. Nguyễn Thị Thanh Thương - Điều dưỡng trưởng khoa Y học cổ truyền cho biết: “Các kỹ thuật mới bao gồm kỹ thuật hút áp lực âm và kỹ thuật chiếu Plasma lạnh giúp thúc đẩy quá trình lành thương, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và rút ngắn thời gian điều trị. Nhờ đó, người bệnh có thể sớm tiếp cận chương trình phục hồi chức năng chuyên sâu, đẩy nhanh quá trình hồi phục và tái hòa nhập cộng đồng.” Đánh giá về mô hình, TS.BS. Nguyễn Văn Thanh - Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình – Thẩm mỹ, Bệnh viện Phục hồi chức năng và điều trị bệnh nghề nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết,nhu cầu phục hồi chức năng cho bệnh nhân có vết thương phức tạp, đặc biệt là loét tì đè tại khu vực miền Trung là rất lớn. Từ những lần đầu tham gia hội thảo và hội chẩn các ca bệnh tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, ông nhận thấy đơn vị đã từng bước được hỗ trợ chuyên môn thông qua hợp tác với các trung tâm lớn, đặc biệt là hình thức hội chẩn từ xa. “Thông qua quá trình trao đổi chuyên môn và đào tạo liên tục, Bệnh viện đã từng bước tiếp cận, làm chủ kỹ thuật và có thể đảm nhận phục hồi cho những trường hợp khó. Việc ứng dụng các kỹ thuật mới trong chăm sóc vết thương lâu liền không chỉ giúp kiểm soát tổn thương mà còn tạo nền tảng để người bệnh bước vào giai đoạn phục hồi chức năng hiệu quả hơn,” TS.BS. Nguyễn Văn Thanh nhận định. Hiệu quả từ thực tiễn điều trị Ông Kinoshita Masaaki, 71 tuổi, quốc tịch Nhật Bản, là một trong những bệnh nhân điển hình tại Bệnh viện. Sau tai nạn trong chuyến du lịch tại Đà Nẵng, ông rơi vào tình trạng tổn thương nặng, kèm theo loét vùng xương cùng và nhiều rối loạn chức năng. Dù đã điều trị qua nhiều cơ sở y tế và trải qua nhiều lần can thiệp, tình trạng vẫn chưa cải thiện. Khi chuyển đến Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, ông được điều trị theo mô hình đa chuyên ngành. Sau thời gian điều trị, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt: vết loét tiến triển tốt, giảm đau, khả năng vận động được cải thiện và các chức năng cơ thể dần ổn định.Trong thư gửi bệnh viện, ông chia sẻ: “Sức khỏe của tôi đã cải thiện rõ rệt. Tôi thật sự biết ơn vì không chỉ được điều trị mà còn được tiếp thêm niềm tin.” Không chỉ riêng trường hợp này, nhiều bệnh nhân tổn thương tủy sống với tình trạng nặng, biến chứng phức tạp sau khi được phục hồi theo mô hình đa chuyên ngành tại Bệnh viện cũng ghi nhận tiến triển tích cực, từng bước cải thiện khả năng vận động và sinh hoạt. Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành cho bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống là hướng đi phù hợp và cần thiết. Không chỉ giải quyết bài toán điều trị phức tạp, mô hình còn giúp tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả chăm sóc và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế. Trong bối cảnh số lượng bệnh nhân ngày càng gia tăng, việc tiếp tục hoàn thiện mô hình, đầu tư nguồn lực và mở rộng mạng lưới chăm sóc sau điều trị sẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng phục hồi chức năng trong thời gian tới./. Thanh Trà